[ad_1]
\n<\/p>\n
Turecka gospodarka mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 na \u015bcie\u017ck\u0119 wzrostu w przysz\u0142ym roku, ale pod warunkiem dokonania reform strukturalnych i niepope\u0142nienia kolejnych b\u0142\u0119d\u00f3w w polityce gospodarczej \u2013 oceniaj\u0105 ekonomi\u015bci. Jednocze\u015bnie zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce lira jest wystawiona na ryzyko ataku spekulacyjnego.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Dane statystyczne pokazuj\u0105, \u017ce tempo wzrostu tureckiej gospodarki istotnie s\u0142abnie. W 2017 roku PKB wzr\u00f3s\u0142 o 7,4 proc. W kolejnym roku dynamika spad\u0142a do 2,6 proc., a tegoroczna prognoza Banku \u015awiatowego, opublikowana 4 czerwca, m\u00f3wi o spadku PKB o -1,9 proc. rdr. <\/p>\n Gospodarka znajduje si\u0119 na kraw\u0119dzi recesji. 31 maja turecki urz\u0105d statystyczny (T\u00dcIK) poda\u0142, \u017ce spadek PKB wyni\u00f3s\u0142 w I kw. 2019 roku w cenach bie\u017c\u0105cych 2,3 proc. w uj\u0119ciu kwartalnym. Po skorygowaniu o efekty sezonowe turecka gospodarka zanotowa\u0142a w pierwszych trzech miesi\u0105cach 2019 roku wzrost o 1,3 proc. kdk. <\/p>\n Kwarta\u0142 wcze\u015bniej zmiana PKB wynios\u0142a, odpowiednio, -3,2 proc. i -2,4 proc.<\/p>\n \u201eStruktura PKB w I kw. by\u0142a daleka od idealnej: z 1,3 proc. wzrostu ok. 1 pp pochodzi\u0142 z wydatk\u00f3w rz\u0105dowych i nieco mniej z redukcji zapas\u00f3w \u2013 oba czynniki maj\u0105 charakter tymczasowy\u201d \u2013 napisa\u0142 w komentarzu analityk Commerzbanku Tatha Ghose.<\/p>\n \u201eInnym czynnikiem (przyczyniaj\u0105cym si\u0119 do poprawy PKB \u2013 przyp. PAP Biznes) by\u0142 wzrost wydatk\u00f3w konsumpcyjnych gospodarstw domowych \u2013 lecz dosz\u0142o do tego po niemal 10 proc. skumulowanym spadku tych wydatk\u00f3w w ci\u0105gu trzech poprzednich kwarta\u0142\u00f3w \u2013 co czyni ten stan jedynie +stabilizacj\u0105+ lub +technicznym odbiciem+\u201d \u2013 doda\u0142 Ghose.<\/p>\n Analityk Commerzbanku zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119, \u017ce kontrybucja wydatk\u00f3w inwestycyjnych i eksportu netto do PKB by\u0142a zerowa lub wr\u0119cz ujemna.<\/p>\n \u201ePopyt wewn\u0119trzny w I kw. 2019 pochodzi\u0142 g\u0142\u00f3wnie z impuls\u00f3w kredytowych i stymulacji fiskalnej\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Biznes strateg rynku walutowego EM Rabobanku Piotr Matys.<\/p>\n \u201eJak poda\u0142 Bloomberg, przed pierwszymi wyborami samorz\u0105dowymi w Stambule 31 marca banki pa\u0144stwowe (Ziraat Bankasi, Halkbank i VakifBank)zwi\u0119kszy\u0142y akcj\u0119 kredytow\u0105 o 10 proc.\u201d \u2013 doda\u0142 Matys.<\/p>\n Nast\u0119pny odczyt PKB, za II kw. 2019, inwestorzy poznaj\u0105 2 wrze\u015bnia 2019.<\/p>\n Na poziomie innych ni\u017c PKB danych makroekonomicznych i wska\u017anik\u00f3w sytuacja gospodarki tureckiej jest r\u00f3wnie\u017c daleka od optymalnej.<\/p>\n Deficyt bud\u017cetowy po pierwszych czterech miesi\u0105cach 2019 roku wyni\u00f3s\u0142 54,5 mld TRY (9 mld USD) i by\u0142 ponad dwukrotnie wy\u017cszy ni\u017c rok wcze\u015bniej. To 68 proc. rz\u0105dowego celu na 2019 rok. Pog\u0142\u0119bianiu si\u0119 wyrwy w finansach rz\u0105du nie zapobieg\u0142o nawet wezwanie banku centralnego do wp\u0142aty do bud\u017cetu 37 mld TRY (6,1 mld USD) z zysk\u00f3w, wcze\u015bniej ni\u017c uprzednio planowa\u0142 to rz\u0105d. <\/p>\n Moody\u2019s w pi\u0105tek, 14 czerwca, poinformowa\u0142 o obni\u017ceniu ratingu tureckiego d\u0142ugu skarbowego do B1 z Ba3 i podtrzyma\u0142 negatywn\u0105 perspektyw\u0119 \u2013 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142o narastanie deficytu bilansu p\u0142atniczego. By\u0142a to kolejna rewizja w d\u00f3\u0142 ratingu, po tym gdy w sierpniu 2018 roku Moody\u2019s obni\u017cy\u0142 ocen\u0119 tureckich SPW z Ba2 do Ba3.<\/p>\n Turecki bank centralny (CBRT) poda\u0142, \u017ce na dzie\u0144 17 maja rezerwy zagraniczne netto, zgodnie z metodologi\u0105 MFW, spad\u0142y do poziomu 24,9 mld USD, wliczaj\u0105c w to rezerwy banku centralnego i depozyty sektora publicznego. W tej kwocie znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce rezerwy w z\u0142ocie (12,5 mld USD) i swapy walutowe dokonane z lokalnymi bankami (wg agencji Bloomberg wynios\u0142y 13,2 mld USD). <\/p>\n \u201eCBRT stale pomija wyg\u0142aszane przez inwestor\u00f3w wezwania do transparentnego publikowania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o zmianach poziomu rezerw walutowych\u201d \u2013 napisa\u0142 23 maja Akin Nazli z Intellinews.<\/p>\n Wed\u0142ug jego szacunk\u00f3w rezerwy walutowe netto, po wy\u0142\u0105czeniu kr\u00f3tkoterminowych swap\u00f3w z lokalnymi bankami, by\u0142y ujemne i wynios\u0142y na 17 maja -867 mln USD, co oznacza spadek ich poziomu z +1,33 mld USD tydzie\u0144 wcze\u015bniej.<\/p>\n Rezerwy walutowe brutto banku centralnego na 17 maja, wraz z tymi, kt\u00f3re s\u0105 utrzymywane w imieniu bank\u00f3w komercyjnych, wynios\u0142y 71,7 mld USD, przy czym w tej kwocie znajduj\u0105 si\u0119 warte 20,7 mld USD zasoby z\u0142ota brutto.<\/p>\n Guney Kaya z Bocconi Valkyrie Trading Society napisa\u0142 na stronie Seeking Alpha: \u201eKiedy zako\u0144cz\u0105 si\u0119 wybory municypalne (\u2026) rz\u0105d Erdogana b\u0119dzie desperacko pr\u00f3bowa\u0142 przyci\u0105gn\u0105\u0107 inwestor\u00f3w (\u2026) Desperacja wynika z faktu, \u017ce rezerwy walutowe banku centralnego drastycznie spad\u0142y (\u2026). Inwestorzy s\u0105 zaniepokojeni w spos\u00f3b usprawiedliwiony, poniewa\u017c Turcja w perspektywie nast\u0119pnych 12 miesi\u0119cy ma do sp\u0142aty zobowi\u0105zania w wysoko\u015bci 118 mld USD\u201d.<\/p>\n Zdaniem ekonomist\u00f3w, gospodarka turecka jest w du\u017cym stopniu uzale\u017cniona od kapita\u0142u zagranicznego.<\/p>\n \u201ePrawdziwym problemem gospodarki tureckiej jest d\u0142ug zewn\u0119trzny brutto w sektorze przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3ry odpowiada ok. 60 proc. PKB. Korporacje prywatne posiadaj\u0105 67 proc. tego zad\u0142u\u017cenia, czyli ok. 40 proc. PKB na koniec 2018 roku\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Biznes szef strateg\u00f3w EM rynku stopy procentowej i walutowego z TD Securities Cristian Maggio.<\/p>\n Maggio doda\u0142, \u017ce \u201ejest to r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 298 mld USD, z czego niebankowy i niefinansowy d\u0142ug prywatny wynosi\u0142 159 mld USD (22 proc. PKB), a do tego r\u00f3s\u0142. Przy coraz wi\u0119kszej liczbie firm (zw\u0142aszcza M\u015aP) zalegaj\u0105cych ze sp\u0142at\u0105 swojego zad\u0142u\u017cenia, s\u0142abo\u015b\u0107 sektora prywatnego spadnie na banki i ostatecznie na rz\u0105d\u201d.<\/p>\n Inwestorzy i ekonomi\u015bci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce bank centralny nie ma zbyt wiele \u201esi\u0142y ognia\u201d, aby skutecznie broni\u0107 liry w ramach interwencji walutowych.<\/p>\n \u201eLira jest wra\u017cliwa na ataki spekulacyjne cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce bank centralny nie ma si\u0142y ra\u017cenia do jej obrony \u2013 powiedzia\u0142 CIO i partner w Asas Capital Matein Khalid, cytowany przez AME Info.<\/p>\n Jego zdaniem, \u201epa\u0144stwo zmaga si\u0119 z systemowym kryzysem bankowym, a prezydent Recep Tayyip Erdogan \u017ale zarz\u0105dza relacjami z USA, Niemcami, Egiptem, Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 i ZEA. Erdogan jest r\u00f3wnie\u017c przygotowany do kryzysu w stosunkach z krajami s\u0105siedzkimi \u2013 Cyprem i Grecj\u0105 \u2013 w kontek\u015bcie praw do wydobycia gazu naturalnego, w celu zwi\u0119kszenia swojej si\u0142y w oczach zwyk\u0142ych Turk\u00f3w i rz\u0105dz\u0105cej partii AKP. To by\u0142oby +naturalnie katastrofalne+ dla gospodarki i liry”. <\/p>\n Wska\u017aniki nastroju pokazuj\u0105 pogorszenie si\u0119 oczekiwa\u0144 gospodarstw domowych i korporacji.<\/p>\n Turecki Instytut Statystyczny (TUIK) poda\u0142 28 maja, \u017ce poziom zaufania gospodarczego spad\u0142 do 77,5 pkt. w maju, wobec 84,7 pkt. w kwietniu, co okaza\u0142o si\u0119 najni\u017cszym odczytem od pa\u017adziernika 2018. Wed\u0142ug wylicze\u0144 tradingeconomics.com wieloletni, \u015bredni poziom wska\u017anika optymizmu gospodarczego za lata 2007-2019 wyni\u00f3s\u0142 99,3 pkt.<\/p>\n Z danych analizy Moody\u2019s Investor Service wynika, \u017ce poziom indeksu zaufania konsument\u00f3w jest na najni\u017cszym poziomie w ci\u0105gu ostatnich 10 lat, ni\u017cszym ni\u017c w 2009 roku, kt\u00f3ry by\u0142 jedynym, kiedy gospodarka turecka w tym czasie odnotowa\u0142a spadek realnego PKB (-4,7 proc.).<\/p>\n Pogorszenie wska\u017anik\u00f3w nastroju, czemu towarzyszy m. in. spadek warto\u015bci liry, doprowadzi\u0142o do zmiany struktury oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\n \u201eDla wielu gospodarstw domowych i korporacji spadek kursu (\u2026) jest prawdopodobnie okazj\u0105 do kupowania USD\/TRY w zwi\u0105zku z ci\u0105gle niskim zaufaniem do liry. Dowodem na to, jest rekordowo wysoki poziom depozyt\u00f3w walutowych, kt\u00f3ry wyni\u00f3s\u0142 na 24 maja 183 mld USD wobec 160 mld USD na pocz\u0105tku roku\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Biznes strateg walutowy rynk\u00f3w wschodz\u0105cych Rabobanku, Piotr Matys.<\/p>\n Jak poda\u0142o 27 maja Centrum Analizy Ryzyka Tureckiego Stowarzyszenia Bank\u00f3w (TBB), liczba klient\u00f3w indywidualnych bank\u00f3w, niesp\u0142acaj\u0105cych po\u017cyczek konsumpcyjnych lub zad\u0142u\u017cenia z kart kredytowych wzros\u0142a w I kw. 2019 roku o 27 proc. rdr. <\/p>\n Stan gospodarki budzi zaniepokojenie organizacji mi\u0119dzynarodowych, poniewa\u017c 23 maja MFW ponownie wezwa\u0142 Turcj\u0119 do wzmocnienia gospodarki i stabilno\u015bci finansowej poprzez wdro\u017cenie reform strukturalnych. Zdaniem Banku \u015awiatowego, turecki PKB ma wzrosn\u0105\u0107 w 2020 roku w tempie 3,0 proc. rdr, cho\u0107 oczekiwania instytucji s\u0105 obwarowane szeregiem warunk\u00f3w, kt\u00f3rych spe\u0142nienie jest niezb\u0119dne, aby o\u017cywienie mia\u0142o miejsce.<\/p>\n \u201eO\u017cywienie gospodarcze w 2020 roku nast\u0105pi poprzez stopniow\u0105 popraw\u0119 popytu krajowego i post\u0119puj\u0105cy wzrost eksportu netto, pod warunkiem, \u017ce polityka fiskalna i pieni\u0119\u017cna zapobiegn\u0105 dalszemu silnemu spadkowi warto\u015bci liry, a procesy restrukturyzacji zad\u0142u\u017cenia przedsi\u0119biorstw pomog\u0105 unikn\u0105\u0107 powa\u017cnych koszt\u00f3w dla systemu finansowego\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 Bank \u015awiatowy za\u0142o\u017cenia do prognozy.<\/p>\n \u201eW perspektywie kr\u00f3tkoterminowej oczekuj\u0119 kontynuacji koryguj\u0105cej recesji, z ujemnym PKB na koniec tego roku. W razie braku dalszych, wi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w (w polityce gospodarczej \u2013 przyp. PAP Biznes) wzrost PKB w 2020 roku mo\u017ce wynie\u015b\u0107 2,5-3,5 proc.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Biznes szef departamentu ekonomii, rynku d\u0142ugu i walutowego Raiffeisen Bank International, Gunter Deuber.<\/p>\n Mniej optymistycznie ocenia perspektywy gospodarki tureckiej Cristian Maggio, kt\u00f3rego zdaniem \u201erealny spadek PKB w 2019 roku wyniesie 2,5 proc., a dopiero w 2020 wzrost gospodarczy znajdzie si\u0119 0,8 proc. nad kresk\u0105\u201d.<\/p>\n Ekonomi\u015bci twierdz\u0105, \u017ce do poprawy sytuacji tureckiej gospodarki mo\u017ce doj\u015b\u0107, je\u017celi zostanie spe\u0142niony szereg warunk\u00f3w.<\/p>\n \u201eAdministracja Erdogana powinna skupi\u0107 si\u0119 na opracowaniu daleko posuni\u0119tych reform strukturalnych, kt\u00f3re doprowadzi\u0142yby do zr\u00f3wnowa\u017conego wzrostu poprzez wspieranie eksportu, i ograniczenia konsumpcji stymulowanej przez ostatnia dekad\u0119 kredytami w walutach obcych\u201d – powiedzia\u0142 PAP Biznes Piotr Matys.<\/p>\n Jego zdaniem, recepta na sukces powinna r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 \u201epromowanie inwestycji w sektorze energetycznym w celu sta\u0142ego zmniejszenia deficytu na rachunku obrot\u00f3w bie\u017c\u0105cych i szczeg\u00f3lnie w rolnictwie ze wzgl\u0119du na wysokie ceny \u017cywno\u015bci, kt\u00f3ra w du\u017cej mierze jest importowana\u201d.<\/p>\n \u201eNiestety, poza kilkoma slajdami w PowerPoint, odpowiedzialny za tureck\u0105 gospodark\u0119 Albayrak \u2013 zi\u0119\u0107 Erdogana \u2013 nie zaoferowa\u0142 nic konkretnego podczas spotkania z kilkuset inwestorami w Waszyngtonie w kwietniu\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 Piotr Matys.<\/p>\n Gunter Deuber zasugerowa\u0142, \u017ce \u201etureccy politycy powinni zaakceptowa\u0107 to, \u017ce tak otwarta i wysoce zintegrowana mi\u0119dzynarodowo gospodarka, o pot\u0119\u017cnym zad\u0142u\u017ceniu w sektorze prywatnym (g\u0142\u00f3wnie wobec partner\u00f3w z Europy Zachodniej), nie mo\u017ce \u0142atwo gra\u0107 wbrew regu\u0142om globalnego kapitalizmu\u201d.<\/p>\n \u201eDlatego te\u017c, zwrot ku bardziej ortodoksyjnej polityce gospodarczej by\u0142by celowy. W tym kontek\u015bcie warta wspomnienia jest Rosja, kt\u00f3ra z sukcesem pod\u0105\u017ca w tym kierunku, czyli konfrontacyjna postawa geopolityczna idzie w parze z ortodoksyjn\u0105 lub +w stylu MFW+ polityk\u0105 gospodarcz\u0105\u201d \u2013 doda\u0142 Deuber.<\/p>\n Zdaniem Piotra Matysa, \u201enastroje w\u015br\u00f3d inwestor\u00f3w s\u0105 pod\u0142e, a wielu z nich wci\u0105\u017c ma w pami\u0119ci, co si\u0119 dzia\u0142o w 2018 roku podczas kryzysu walutowego\u201d.<\/p>\n \u201eKr\u00f3tko po wyborach z czerwca 2018 prezydent Erdogan stwierdzi\u0142, \u017ce bank centralny powinien obni\u017cy\u0107 stopy procentowe. Tym samym powiedzia\u0142 wyra\u017anie, \u017ce zamierza przej\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za polityk\u0119 monetarn\u0105. Do tego inwestorzy negatywnie przyj\u0119li fakt powo\u0142ania na stanowisko szefa resortu skarbu i finans\u00f3w Berata Albayraka, zi\u0119cia Erdogana\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 strateg walutowy Rabobanku. (PAP Biznes)<\/p>\n maq\/ tj\/ asa\/<\/p>\n<\/p><\/div>\n