Dewaluacja juana nie jest cudownym antidotum na taryfow\u0105 trucizn\u0119 zaaplikowan\u0105 Chinom przez Donalda Trumpa. Nie tylko mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 nieskuteczna, ale tak\u017ce bardzo szkodliwa dla gospodarki Pa\u0144stwa \u015arodka. Pekin ma w swoim gospodarczym arsenale bezpieczniejsze i bardziej efektywne narz\u0119dzia zdolne wesprze\u0107 <\/span>koniunktur\u0119 za Murem.<\/span><\/p>\n W powszechnym przekonaniu chi\u0144skie w\u0142adze maj\u0105 do dyspozycji trzy pot\u0119\u017cne or\u0119\u017ca, kt\u00f3re maj\u0105 im da\u0107 wyra\u017an\u0105 przewag\u0119 a nawet zwyci\u0119stwo w wojnie handlowej ze Stanami Zjednoczonymi. Mowa o metalach ziem rzadkich, ameryka\u0144skich obligacjach skarbowych i juanie. W ramach przegl\u0105du arsena\u0142u gospodarczego Pekinu przyjrzymy si\u0119 wszystkim trzem, w tym artykule poruszymy kwestie najbardziej w\u0105tpliw\u0105, dewaluacj\u0119 „czerwonego”.<\/p>\n <\/p>\n Intuicyjnie os\u0142abienie renminbi jest prost\u0105 i skuteczn\u0105 odpowiedzi\u0105 na podwy\u017ck\u0119 taryf na import z Chin do USA. Skoro ameryka\u0144skie w\u0142adze \u017c\u0105daj\u0105 25-proc. haraczu, to kto\u015b musi ponie\u015b\u0107 o tyle\u017c wy\u017cszy koszt sprowadzenia niekt\u00f3rych produkt\u00f3w zza Muru. Jako \u017ce c\u0142a s\u0105 op\u0142acane przez importera, to po wprowadzeniu nowych sankcji towary z Pa\u0144stwa \u015arodka sta\u0142y si\u0119 dla niego dro\u017csze. Zmniejsza on zatem zakupy tych d\u00f3br. Aby zneutralizowa\u0107 wp\u0142yw ameryka\u0144skich sankcji, chi\u0144skie w\u0142adze mog\u0105 os\u0142abi\u0107 juana. Doprowadzi to do obni\u017cenia koszt\u00f3w produkcji d\u00f3br wyra\u017conych w relatywnie silniejszym po tym ruchu dolarze. Dzi\u0119ki temu sprzedawcy z Chin b\u0119d\u0105 mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaoferowania klientom z USA korzystniejszych warunk\u00f3w. Towar b\u0119dzie kosztowa\u0142 w Stanach tyle co wcze\u015bniej (nowa, ni\u017csza cena + c\u0142o), wi\u0119c biznes w Chinach nie b\u0119dzie musia\u0142 ogranicza\u0107 produkcji, a jego zyski nie spadn\u0105.<\/p>\n W rzeczywisto\u015bci ten do\u015b\u0107 og\u00f3lny obraz nale\u017ca\u0142oby zniuansowa\u0107. Importer z USA wcale nie musi natychmiast zmniejsza\u0107 zakup\u00f3w zza Muru po wprowadzeniu wy\u017cszych ce\u0142. Przede wszystkim potrzebuje czasu na znalezienie nowego dostawcy, nie jest jasne, \u017ce ten b\u0119dzie w stanie sprosta\u0107 oczekiwaniom i zaprezentuje korzystniejsz\u0105 od Chi\u0144czyk\u00f3w ofert\u0119. Firmy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane wieloletnimi kontraktami, kt\u00f3rych zerwanie mo\u017ce by\u0107 kosztowne, a renegocjacja – czasoch\u0142onna. Importer mo\u017ce tak\u017ce uzna\u0107, \u017ce nowy narzut jest tymczasowy i b\u0119dzie w stanie przez jaki\u015b czas ponosi\u0107 wy\u017csze koszty. Zawsze mo\u017ce te\u017c we wsp\u00f3\u0142pracy z eksporterem z Pa\u0144stwa \u015arodka pr\u00f3bowa\u0107 obej\u015b\u0107 nowe regulacje, cho\u0107by z wykorzystaniem kraj\u00f3w trzecich. Takie rozwi\u0105zania sprawdzaj\u0105 si\u0119 nadspodziewanie cz\u0119sto, w ko\u0144cu chodzi o realne pieni\u0105dze, a przedsi\u0119biorcy celuj\u0105 w innowacyjno\u015bci. W efekcie wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 eksportu z Chin b\u0119dzie trafia\u0142a bezpo\u015brednio do innych kraj\u00f3w ni\u017c USA, ale ostatecznie produkty te i tak trafi\u0105 do Stan\u00f3w.<\/p>\n Zak\u0142adaj\u0105c nawet, \u017ce eksporterzy sobie nie poradz\u0105 i przyda im si\u0119 wsparcie w postaci s\u0142abszego renminbi, wcale nie jest pewne, \u017ce Pekin b\u0119dzie sk\u0142onny to zrobi\u0107. Znaczenie eksportu w rozwoju chi\u0144skiej gospodarki od lat jest zdecydowanie przeceniane, du\u017co wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa konsumpcja wewn\u0119trzna i inwestycje. <\/strong>Kontrybucja salda handlu zagranicznego netto we wzro\u015bcie PKB od dekady nie przekracza 2 p. proc. Zwa\u017cywszy na koszt alternatywny takiej pomocy dla sektora, o czym mowa b\u0119dzie w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u, potencjalny zysk wydaje si\u0119 zbyt niski, by podejmowa\u0107 spore ryzyko zwi\u0105zane z dewaluacj\u0105. <\/p>\n Perspektywa makroekonomiczna absolutnie nie wyczerpuje jednak tematu. Eksport ma dalece bardziej istotny wp\u0142yw na chi\u0144sk\u0105 gospodark\u0119, ni\u017c wskazuje na to powy\u017cszy wykres. Na micie kluczowej roli eksportu przez lata budowana by\u0142a wiara w lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, a nie ma w polityce gospodarczej wa\u017cniejszej kwestii ni\u017c ukszta\u0142towanie szczerego przekonania obywateli i kapita\u0142u zagranicznego, \u017ce idzie ku lepszemu<\/strong>. Ta wiara motywowa\u0142a Chi\u0144czyk\u00f3w do ci\u0119\u017ckiej pracy, a w\u0142adzy zapewnia\u0142a lata wzgl\u0119dnego spokoju i \u0142adu spo\u0142ecznego. Zak\u0142ady produkuj\u0105ce dobra na sprzeda\u017c za granic\u0105 zapewnia\u0142y zyski inwestorom, miejsca pracy ludno\u015bci i dop\u0142yw dewiz do gospodarki, umo\u017cliwiaj\u0105c wzrost konsumpcji, budowanie oszcz\u0119dno\u015bci, inwestowanych nast\u0119pnie za Murem, oraz dynamiczn\u0105 kreacj\u0119 krajowego pieni\u0105dza. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o istotnych w\u0105tpliwo\u015bciach dot. wiarygodno\u015bci chi\u0144skich wylicze\u0144 PKB.<\/p>\n Teraz, gdy chi\u0144skiej machinie eksportowej chce zaszkodzi\u0107 prezydent Trump, Pekin staje przez pytaniem, czy i jak interweniowa\u0107. Podpowiadana przez niekt\u00f3rych ekspert\u00f3w dewaluacja juana jest w obliczu powy\u017cszych argument\u00f3w kontrproduktywna – jest bowiem wyra\u017anym sygna\u0142em, \u017ce w Pa\u0144stwie \u015arodka dzieje si\u0119 \u017ale<\/strong>, co zdecydowanie psuje sentyment wobec chi\u0144skich aktyw\u00f3w w\u015br\u00f3d inwestor\u00f3w, a obywateli zniech\u0119ca do konsumpcji, a sk\u0142ania do oszcz\u0119dzania na zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 trudniejsze czasy. Potencjalne zyski z dewaluacji przedsi\u0119biorstw eksportowych wyra\u017anie blakn\u0105 w zestawieniu z potencjalnymi stratami pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci gospodarki. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli przyjrzymy si\u0119 troch\u0119 dok\u0142adniej dzia\u0142alno\u015bci sektora skoncentrowanego na sprzeda\u017cy za granic\u0119. Lepiej robi\u0107 dobr\u0105 min\u0119 do z\u0142ej gry.<\/strong><\/p>\n Warto przypomnie\u0107, \u017ce Pa\u0144stwo \u015arodka jest nie tylko najwi\u0119kszym na \u015bwiecie eksporterem, ale i drugim importerem. Dobra sprowadzane z zagranicy s\u0142u\u017c\u0105 do zaspokojenia potrzeb lokalnych oraz produkcji d\u00f3br sprzedawanych do innych kraj\u00f3w. Firmy eksportuj\u0105ce korzystaj\u0105 zatem z zagranicznych surowc\u00f3w, p\u00f3\u0142produkt\u00f3w, licencji i us\u0142ug.<\/strong> Zanim sprzedadz\u0105 sw\u00f3j produkt, musz\u0105 sfinansowa\u0107 zakup komponent\u00f3w niezb\u0119dnych do jego wytworzenia. W tym celu musz\u0105 pozyska\u0107 dewizy lub zorganizowa\u0107 finansowanie w innej formie – za importowane dobra p\u0142ac\u0105 bowiem nie w juanach, ale g\u0142\u00f3wnie w walutach obcych (szacunki BIS m\u00f3wi\u0105 o ponad 90 proc. importu op\u0142acanego w innych walutach ni\u017c renminbi).<\/p>\n Zarz\u0105dzanie p\u0142ynno\u015bci\u0105 w warunkach wyra\u017anie s\u0142abszej waluty lokalnej
Ponadto, importoch\u0142onno\u015b\u0107 eksportu jest wy\u017csza w przypadku producent\u00f3w bardziej
Dlatego wa\u017cnym celem Pekinu jest pr\u00f3ba przej\u015bcia na rozliczenia w juanie w handlu mi\u0119dzynarodowym. W procesie internacjonalizacji renminbi dewaluacja waluty z pewno\u015bci\u0105 nie pomo\u017ce<\/strong>. Nie tylko z powodu utraty warto\u015bci aktyw\u00f3w juanowych, ale przede wszystkim \u015bwiadomo\u015bci inwestor\u00f3w, \u017ce Pekin dyktuje wycen\u0119 „czerwonego” i nie zawaha si\u0119 jej zbi\u0107 w razie ponownej potrzeby.<\/p>\n Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o mniejszych ofiarach os\u0142abienia juana – cho\u0107by
Wielu firmom os\u0142abienie juana mo\u017ce oczywi\u015bcie pozwoli\u0107 na obni\u017cenie koszt\u00f3w produkcji (wyra\u017conych w walutach obcych). Wcale nie przes\u0105dza to jednak, jaki b\u0119dzie to mia\u0142o wp\u0142yw na wielko\u015b\u0107 eksportu. Wszystko zale\u017cy od reakcji importera na na\u0142o\u017cenie ce\u0142, si\u0142y przetargowej stron oraz skali dewaluacji juana. Pytanie czy wzrost wolumenu eksportu w efekcie os\u0142abienia „czerwonego” zrekompensuje ujemny wp\u0142yw spadku ceny dolarowej sprzedawanych d\u00f3br. Z punktu widzenia pa\u0144stwa istotna jest odpowied\u017a w skali makro, z punktu widzenia poszczeg\u00f3lnych firm bardziej istotny jest oczywi\u015bcie ich indywidualna perspektywa. A ta mo\u017ce si\u0119 mi\u0119dzy przedsi\u0119biorstwami mocno r\u00f3\u017cni\u0107, cho\u0107by w zale\u017cno\u015bci od bran\u017cy, w kt\u00f3rej dzia\u0142aj\u0105, czy ich pozycji na rynku \u015bwiatowym.<\/p>\n W tym miejscu warto si\u0119 na chwil\u0119 zatrzyma\u0107 i zastanowi\u0107, czym w\u0142a\u015bciwie jest eksport<\/strong> i jaka jest jego rola we wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarce. O ile odpowied\u017a z punktu widzenia jednostki jest oczywista, to o szerszym pogl\u0105dzie na spraw\u0119 cz\u0119sto si\u0119 zapomina, skupiaj\u0105c si\u0119 na jego pozytywnym wp\u0142ywie na wielko\u015b\u0107 PKB (w odr\u00f3\u017cnieniu od importu, kt\u00f3ry PKB w danym okresie w czytelny spos\u00f3b obni\u017ca).<\/p>\n W uproszczeniu eksport jest mo\u017cliwy dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu krajowych zasob\u00f3w w produkcj\u0119 dobra (b\u0105d\u017a us\u0142ugi), kt\u00f3re jest nast\u0119pnie wymieniane na pieni\u0105dze (sprzedawane za granic\u0105). W przypadku wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w \u015bwiata, w tym Chin (ale i Polski), s\u0105 to waluty obce. Wed\u0142ug BIS, za ponad 90 proc. eksportu zza Muru p\u0142aci si\u0119 w dewizach (g\u0142\u00f3wnie w dolarach, brak dok\u0142adnych szacunk\u00f3w). Eksporter pozyskuje zatem waluty obce w zamian za swoje produkty. Co dalej si\u0119 z nimi dzieje? To zale\u017cy. Sprzedawca mo\u017ce pozostawi\u0107 sobie dewizy, np. w celu op\u0142aty za importowane komponenty, dobra konsumpcyjne lub aktywa inwestycyjne. Mo\u017ce je r\u00f3wnie\u017c wymieni\u0107 na walut\u0119 krajow\u0105, cho\u0107by po to, by pokry\u0107 koszty prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci (m.in. wynagrodzenia), ale tak\u017ce na w\u0142asne potrzeby. Z szacunk\u00f3w MFW wynika, \u017ce po 2015 r. eksporterzy z Chin wymieniaj\u0105 na renminbi tylko 66\u00a0proc. dewiz. Prowadzi to do wykreowania nowego pieni\u0105dza krajowego, czyli w przypadku Pa\u0144stwa \u015arodka – zwi\u0119kszenia poda\u017cy juan\u00f3w. Dopiero ten zastrzyk miejscowego pieni\u0105dza daje „kopa” gospodarce.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n Tyle \u017ce Chiny pokaza\u0142y, \u017ce podobny efekt potrafi\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 w inny spos\u00f3b. Rozwi\u0105zaniem jest po prostu kreacja dodatkowego pieni\u0105dza przez krajowy system finansowy, czyli m\u00f3wi\u0105c wprost: zwi\u0119kszenie zad\u0142u\u017cenia<\/strong>. Budzi to oczywi\u015bcie zrozumia\u0142e obawy: chi\u0144skie podmioty s\u0105 ju\u017c bowiem pot\u0119\u017cnie zlewarowane i dalsza ekspansja kredytowa tylko zwi\u0119ksza niepok\u00f3j o zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 za\u0142amanie systemu pod g\u00f3r\u0105 d\u0142ugu. Jednak metoda ta od lat sprawdza si\u0119 za Murem i wbrew kasandrycznym przepowiedniom wci\u0105\u017c nie doprowadzi\u0142a do katastrofy. Sama skala wzrostu finansowania, kt\u00f3ra wystarczy\u0142aby na zrekompensowanie os\u0142abienia eksportu na skutek ce\u0142 Trumpa, by\u0142aby stosunkowo niewielka w por\u00f3wnaniu do aktualnego, „normalnego” poziomu ekspansji kredytowej. Nawet zak\u0142adaj\u0105c horrendalny scenariusz za\u0142amania eksportu do USA o 250 mld dol. (na taki eksport Amerykanie na\u0142o\u017cycie 25-proc. c\u0142a), to jest to 1,75 bln juan\u00f3w, czyli raptem tyle, co system finansowy dostarcza obecnie do realnej gospodarki w miesi\u0105c. <\/p>\n Mimo to nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nie jest to optymalne rozwi\u0105zanie i ci\u0119\u017cko by\u0142oby sensownie ulokowa\u0107 takie \u015brodki – wi\u0119ksze znaczenie ma bowiem to, czy kredyt trafia w odpowiednie miejsce, ni\u017c ile go jest. Niestety, nie jest to proste – nale\u017cy si\u0119 raczej spodziewa\u0107, \u017ce zastrzyk pieni\u0119dzy jak zwykle doprowadzi\u0142by do zwi\u0119kszania i tak rozd\u0119tych ju\u017c ponad miar\u0119 mocy produkcyjnych przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re absolutnie tego nie potrzebuj\u0105, szczeg\u00f3lnie w czasie, gdy spada popyt zagraniczny na ich produkty, oraz napompowania kolejnych baniek na przer\u00f3\u017cnych aktywach inwestycyjnych za Murem (nieruchomo\u015bci, metale przemys\u0142owe itp.).<\/p>\n Musimy sobie jednak zada\u0107 pytanie o alternatyw\u0119. Je\u017celi Pekin uzna, \u017ce jaka\u015b stymulacja gospodarki jest konieczna, to lepsze jest zwi\u0119kszenie zad\u0142u\u017cenia (np. rz\u0105dowego – na rozbudow\u0119 sieci \u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych, edukacji czy ochrony zdrowia) ni\u017c dewaluacja juana. Ta wi\u0105\u017ce si\u0119 bowiem z pot\u0119\u017cnym zagro\u017ceniem dla stabilno\u015bci finansowego Pa\u0144stwa \u015arodka<\/strong>. <\/p>\n Aby zda\u0107 sobie z tego spraw\u0119, nale\u017cy zrozumie\u0107, jak funkcjonuje chi\u0144ski re\u017cim walutowy. W odr\u00f3\u017cnieniu od najlepiej znanych nam walut, kt\u00f3rych cen\u0119 wyznaczaj\u0105 si\u0142y rynkowe (na decyzje kt\u00f3rych maj\u0105 oczywi\u015bcie wp\u0142yw dzia\u0142ania polityk\u00f3w i polityk\u00f3w monetarnych), kurs juana (CNY) jest pod do\u015b\u0107 \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 chi\u0144skiego banku centralnego – nie jest to jednak ani kurs sztywny, ani p\u0142ynny. Ludowy Bank Chin (PBoC) w ka\u017cdy dzie\u0144 roboczy ustala fixing (kurs referencyjny), wobec kt\u00f3rego
Z powy\u017cszego opisu wy\u0142ania si\u0119 prosty wniosek: warto\u015b\u0107 juana jest kontrolowana przez chi\u0144skie w\u0142adze. Eksperci nieustannie spieraj\u0105 si\u0119, na ile wp\u0142ywaj\u0105 na ni\u0105 si\u0142y rynkowe. Zdania s\u0105 oczywi\u015bcie podzielone i, jak zwykle w przypadku oceny polityki gospodarczej Chin, zale\u017c\u0105 zazwyczaj od afiliacji ideologicznej komentatora. Niew\u0105tpliwie komuni\u015bci maj\u0105 do dyspozycji pot\u0119\u017cne narz\u0119dzia do dyktowania wyceny „czerwonego” i w przesz\u0142o\u015bci nie wahali si\u0119 po nie si\u0119ga\u0107. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce w ostatnich latach rozlu\u017anili troch\u0119 kontrol\u0119 nad walut\u0105 i pozwalaj\u0105 si\u0119 jej powoli porusza\u0107 w zaakceptowanych przez siebie granicach<\/strong>. Zale\u017cy im przede wszystkim na tym, by wahania te nie by\u0142y zbyt gwa\u0142towne.<\/p>\n Wraz z rosn\u0105cymi aspiracjami polityk\u00f3w Pa\u0144stwa \u015arodka, dotycz\u0105cymi r\u00f3wnie\u017c roli renminbi w \u015bwiatowej gospodarce, pojawi\u0142 si\u0119 jednak do\u015b\u0107 istotny problem – do czego odnosi\u0107 warto\u015b\u0107 juana? Przed kilkoma laty z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w oficjalnie zadeklarowano, \u017ce wyznacznikiem b\u0119dzie koszyk walut, a nie dotychczasowy hegemon, czyli dolar. Nie zmieni\u0142o to jednak nastawienia szeroko poj\u0119tych inwestor\u00f3w, w tym chi\u0144skich obywateli, dla kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym punktem odniesienia pozosta\u0142 „zielony”. To w\u0142a\u015bnie kurs USD\/CNY przyci\u0105ga codzienn\u0105 uwag\u0119, to obroty na tej parze stanowi\u0105 ok. 98 proc. obrot\u00f3w na chi\u0144skim mi\u0119dzybankowym rynku walutowym.<\/p>\n Tymczasem politycy zza Muru regularnie zapewniaj\u0105, \u017ce zale\u017cy im na stabilno\u015bci juana<\/strong>. Nikt jednak nie ma pewno\u015bci, w stosunku do czego „czerwony” ma by\u0107 stabilny. Je\u017celi prze\u015bledzimy notowania z ostatnich 3 lat, zauwa\u017cymy, \u017ce RMB Index porusza si\u0119 w granicach 92-98 pkt.<\/p>\n R\u00f3wnocze\u015bnie za dolara wci\u0105\u017c p\u0142aci si\u0119 mniej ni\u017c 7 juan\u00f3w. A to w\u0142a\u015bnie ten poziom jest przez wielu uznawany za „psychologiczn\u0105” barier\u0119, kt\u00f3rej prze\u0142amanie mo\u017ce mie\u0107 fatalne konsekwencje.<\/p>\n Problem pojawi si\u0119, gdy dolar umocni si\u0119 wobec innych walut na tyle, \u017ce niemo\u017cliwe b\u0119dzie utrzymanie juana w granicach, do kt\u00f3rych w obu powy\u017cszych przypadkach przyzwyczai\u0142 si\u0119 rynek.<\/p>\n Pewnie dlatego chi\u0144scy dygnitarze usilnie staraj\u0105 si\u0119 przekona\u0107 inwestor\u00f3w, \u017ce z\u0142amanie „si\u00f3demki” na kursie USD\/CNY nie ma znaczenia. Taki by\u0142 m.in. zesz\u0142otygodniowy przekaz prezesa Ludowego Banku Chin Yi Ganga. Czy to wystarczy? O ile w przypadku globalnego kapita\u0142u spekulacyjnego zapewne tak, to mieszka\u0144c\u00f3w kraju za Murem i Donalda Trumpa – ju\u017c niekoniecznie.<\/p>\n Chi\u0144czycy przez lata przyzwyczaili si\u0119, \u017ce ich oszcz\u0119dno\u015bci w juanie stale zyskuj\u0105 na warto\u015bci z powodu stopniowego umacniania si\u0119 chi\u0144skiej waluty. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 w 2014 r., gdy renminbi zacz\u0119\u0142o traci\u0107 na warto\u015bci. Po dw\u00f3ch latach „odbi\u0142o” si\u0119 jednak od „si\u00f3demki” na dolarze i ponownie rozbudzi\u0142o nadzieje na dalsz\u0105 aprecjacj\u0119. W zesz\u0142ym roku prezydent USA i nadspodziewanie „jastrz\u0119bi” Fed zadbali jednak o to, by „czerwony” zn\u00f3w si\u0119 os\u0142abi\u0142, a Pekin stwierdzi\u0142, \u017ce nie podejmie bardzo stanowczych dzia\u0142a\u0144. T\u0105pni\u0119cie ponownie uda\u0142o si\u0119 wyhamowa\u0107 dopiero przed z\u0142amaniem „si\u00f3demki”. <\/p>\n Nie ma si\u0119 zatem co dziwi\u0107, \u017ce powsta\u0142o wra\u017cenie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie na tym poziomie wyrysowano granic\u0119 tolerancji chi\u0144skich w\u0142adz<\/strong>. Jej prze\u0142amanie samo w sobie nie jest problemem, mo\u017ce mie\u0107 jednak efekt p\u0119kni\u0119cia tamy – wyzwoli\u0107 obawy przed dalszym i\/lub gwa\u0142towniejszym os\u0142abieniem. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce przecie\u017c wzrost kursu USD\/CNY do siedmiu w\u0142a\u015bciwie nic nie pomo\u017ce – aby zneutralizowa\u0107 wp\u0142yw podwy\u017cki karnych ce\u0142 na po\u0142ow\u0119 eksportu do USA z 10 do 25 proc. i realnej gro\u017aby kolejnych sankcji potrzebna jest g\u0142\u0119bsza deprecjacja, co najmniej o 10 proc. A to oznacza wzrost ceny dolara do ponad 7,5 juan\u00f3w.<\/p>\n Osobn\u0105 kwesti\u0105 jest problem, jak w og\u00f3le tak\u0105 operacj\u0119 przeprowadzi\u0107. Czy by\u0142aby ona, jak chc\u0105 zwolennicy tego pomys\u0142u, dewaluacj\u0105 czy raczej deprecjacj\u0105? Mi\u0119dzy tymi poj\u0119ciami istnieje istotna r\u00f3\u017cnica. W uproszczeniu deprecjacja to os\u0142abienie waluty w wyniku dzia\u0142ania si\u0142 rynkowych, dewaluacja – decyzji politycznych. Zdaniem niekt\u00f3rych ekspert\u00f3w ka\u017cde os\u0142abienie juana jest dewaluacj\u0105 \u2013 w ko\u0144cu Ludowy Bank Chin wyznacza codziennie kurs referencyjny, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego oscyluje wycena rynkowa. Jednak os\u0142abienie juana w ostatnim roku nosi wyra\u017ane znamiona wp\u0142ywu si\u0142 rynkowych \u2013 obaw o spowolnienie wzrostu gospodarczego, luzowania polityki monetarnej przez PBoC i „jastrz\u0119bich” ton\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z Fedu czy eskalacji konfliktu z USA. \u00a0<\/strong><\/p>\n Wypada\u0142oby zatem m\u00f3wi\u0107 raczej o deprecjacji \u2013 faktycznie akceptowanej przez w\u0142adze, ale nie przez nie inicjowanej<\/strong>. Jako \u017ce nad gospodark\u0105 Pa\u0144stwa \u015arodka wci\u0105\u017c wisz\u0105 wy\u017cej wymienione problemy i zagro\u017cenia, dalsza stopniowa deprecjacja jest jak najbardziej prawdopodobna. Chyba \u017ce Pekin nie zdecyduje si\u0119 zaryzykowa\u0107 i jednak j\u0105 zatrzyma. Bo prawdziwy problem pojawi si\u0119, gdy w\u0142adze strac\u0105 kontrol\u0119 nad tempem os\u0142abienia renminbi<\/strong>. Tak jak mia\u0142o to miejsce w 2015 r. Potem na obron\u0119 juana PBoC przepali\u0142 niemal bilion dolar\u00f3w.<\/p>\n Ju\u017c podczas poprzednich fal spadk\u00f3w juana nasila\u0142y si\u0119 pr\u00f3by wyprowadzenia kapita\u0142u z Pa\u0144stwa \u015arodka. Zwykli obywatele i inwestorzy starali si\u0119 wymienia\u0107 „czerwone” na „zielone”, wywieraj\u0105c jeszcze silniejsz\u0105 presj\u0119 na deprecjacj\u0119 juana i urzeczywistniaj\u0105c w\u0142asne obawy. Utrata zaufania do waluty jest dla niej najpowa\u017cniejszym zagro\u017ceniem.<\/strong> <\/p>\n Szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy kr\u0105\u017cy jej w gospodarce bardzo du\u017co i znajduje si\u0119 w r\u0119kach os\u00f3b podatnych na podporz\u0105dkowanie si\u0119 owczemu p\u0119dowi<\/strong>. A nie do\u015b\u0107 \u017ce chi\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo przywi\u0105zuje szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 do liczbowej symboliki, to w jego r\u0119kach zgromadzone jest mn\u00f3stwo oszcz\u0119dno\u015bci. Chi\u0144czycy oszcz\u0119dzaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c obywatele kraj\u00f3w rozwini\u0119tych z kilku powod\u00f3w. Przede wszystkim za Murem nie ma znanego z Zachodu systemu zabezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. W\u0142adze podejmuj\u0105 co prawda dzia\u0142ania odbudowuj\u0105ce publiczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia czy system emerytalny, ale w tym zakresie zapewniaj\u0105 jedynie podstawowy koszyk \u015bwiadcze\u0144. Ci\u0119\u017car utrzymania dzieci (porz\u0105dna edukacja!), rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie \u017cyj\u0105cych na obszarach wiejskich czy migruj\u0105cych do miast, wci\u0105\u017c spoczywa na barkach os\u00f3b pracuj\u0105cych, cz\u0119sto jedynych \u017cywicieli rodziny. Dotyczy to tak\u017ce najmniej zarabiaj\u0105cych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 liczy\u0107 na transfery socjalne, powszechne np. w Europie. Pewnym odci\u0105\u017ceniem mog\u0105 by\u0107 w\u0142a\u015bnie zaoszcz\u0119dzone wcze\u015bniej \u015brodki.<\/p>\n Poda\u017c pieni\u0105dza M2 blisko 190 mld juan\u00f3w, czyli ponad dwa razy wi\u0119cej ni\u017c PKB kraju i ju\u017c blisko 9 razy wi\u0119cej ni\u017c rezerwy walutowe Chin. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w MFW, gdyby kontrola odp\u0142ywu kapita\u0142u okaza\u0142a si\u0119 nieskuteczna, Pa\u0144stwu \u015arodka nie pomog\u0142yby nawet najwi\u0119ksze na \u015bwiecie rezerwy walutowe, warte przesz\u0142o 3 bln dol.<\/p>\n Jako \u017ce za Murem i tak brakuje okazji inwestycyjnych, a dywersyfikacja ogranicza ryzyko, wyprowadzenie \u015brodk\u00f3w za granic\u0119 jest i b\u0119dzie coraz bardziej kusz\u0105ce. Gdy Chi\u0144czycy zauwa\u017c\u0105, \u017ce ich oszcz\u0119dno\u015bci z\u017cera wywo\u0142ana deprecjacja juana, a spekulacyjne ba\u0144ki inwestycyjne wci\u0105\u017c b\u0119d\u0105 puch\u0142y, ponownie rozwa\u017c\u0105, czy warto podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 ewakuacji swoich oszcz\u0119dno\u015bci w bezpieczniejsze miejsce, znajduj\u0105ce si\u0119 poza zasi\u0119giem komunistycznych w\u0142adz.<\/p>\n Pekin oczywi\u015bcie zd\u0105\u017cy\u0142 w ostatnich latach postawi\u0107 spore zapory, by powstrzyma\u0107 odp\u0142yw kapita\u0142u. P\u00f3ki nie przetestuje ich prawdziwa fala, wydaj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 skuteczne, a w\u0142adze regularnie zapychaj\u0105 tworzone przez zmy\u015blnych Chi\u0144czyk\u00f3w wy\u0142omy. Jednak trudno sobie wyobrazi\u0107, jak drako\u0144skie musia\u0142oby by\u0107 zaostrzenie przepis\u00f3w, by zatrzyma\u0107 ewakuacj\u0119 kapita\u0142u, gdyby po Chinach rozla\u0142a si\u0119 panika wywo\u0142ana gwa\u0142town\u0105 dewaluacj\u0105 renminbi. Ca\u0142kowity zakaz wymiany juan\u00f3w na dewizy? Rezygnacja z importu? Zamkni\u0119cie sektora finansowego? By\u0142yby to tak tektoniczne ruchy, \u017ce ich skutk\u00f3w nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107<\/strong>.<\/p>\n Istniej\u0105 jeszcze inne, niemal pewne konsekwencje os\u0142abienia juana. Przede wszystkim nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce w\u0142adze innych pa\u0144stw odpowiedz\u0105 na ruch Pekinu i r\u00f3wnie\u017c spr\u00f3buj\u0105 zbi\u0107 warto\u015b\u0107 swoich walut. Na tym w\u0142a\u015bnie polega wojna walutowa<\/strong>, w kt\u00f3rej przegranymi s\u0105 wszystkie strony. Ta\u0144sze renminbi z pewno\u015bci\u0105 podzia\u0142a na Donalda Trumpa jak p\u0142achta na byka. Prezydent przez lata powtarza\u0142, \u017ce Chi\u0144czycy manipuluj\u0105 „czerwonym”, by wesprze\u0107 sw\u00f3j eksport, i w ten spos\u00f3b „kradn\u0105” ameryka\u0144skie miejsca pracy. Jego administracja pracuje ju\u017c nad narz\u0119dziami, kt\u00f3re pozwol\u0105 mu nak\u0142ada\u0107 karne c\u0142a na kraje celowo os\u0142abiaj\u0105ce swoje waluty.<\/p>\n Poza tym gwa\u0142towne jak na juana wahania burz\u0105 i tak ju\u017c zachwiane poczucie stabilno\u015bci gospodarczej<\/strong>. Inwestorzy zagraniczni dostan\u0105 jeszcze jeden argument, aby wynie\u015b\u0107 si\u0119 z Pa\u0144stwa \u015arodka, zanim sytuacja wymknie si\u0119 spod kontroli. Zreszt\u0105, dlaczego mieliby si\u0119 godzi\u0107 z utrat\u0105 warto\u015bci swojego maj\u0105tku?<\/p>\n Nawet najbardziej wnikliwe analizy skutk\u00f3w os\u0142abienia renminbi maj\u0105 powa\u017cne ograniczenia. Nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107, ani jaki b\u0119dzie wp\u0142yw takiej decyzji w d\u0142ugim okresie, ani nawet kt\u00f3re obszary gospodarki \u015bwiatowej zostan\u0105 ni\u0105 dotkni\u0119te i w jakim stopniu. Tak fundamentalne posuni\u0119cie jak znacz\u0105ca dewaluacja w\u0142asnej waluty przez najwi\u0119kszego na \u015bwiecie eksportera i drugiego importera oraz drug\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0119 globu, bezpo\u015brednio i po\u015brednio oddzia\u0142uje na niezliczone prowadzi do powstania efekt\u00f3w nieliniowych – mn\u00f3stwa zjawisk, kt\u00f3re nies\u0142ychanie trudno przewidzie\u0107, mn\u00f3stwa decyzji, od kt\u00f3rych zale\u017c\u0105 kolejne kroki najwa\u017cniejszych globalnych graczy. Faktyczne konsekwencje os\u0142abienia s\u0105 zatem bardzo niepewne, a zatem gro\u017ane – tak dla Chin, jak i \u015bwiata.<\/p>\n Os\u0142abienie juana – czy to w formie celowej dewaluacji czy rynkowej deprecjacji – mimo pewnych zalet, nie jest cudownym antidotum na chi\u0144skie bol\u0105czki, a je\u015bli wymknie si\u0119 spod kontroli, mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 gospodarcz\u0105 katastrof\u0119 za Murem. Dygnitarze z Pa\u0144stwa \u015arodka musz\u0105 sobie odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak bardzo s\u0105 gotowi zaryzykowa\u0107, by wesprze\u0107 koniunktur\u0119. <\/p>\n Znaj\u0105c chi\u0144sk\u0105 praktyk\u0119 – zastosuj\u0105 szeroki wachlarz \u015brodk\u00f3w, lecz nie w ich ekstremalnym zakresie, i b\u0119d\u0105 post\u0119powali do\u015b\u0107 powoli, testuj\u0105c poszczeg\u00f3lne rozwi\u0105zania. Prawdopodobnie post\u0119powa\u0107 b\u0119dzie stymulacja monetarna i fiskalna, rozlu\u017anione zostan\u0105 pewne regulacje ograniczaj\u0105ce swobody (konsumpcj\u0119) za Murem (np. ograniczenia w rejestracji aut, by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce w sektorze nieruchomo\u015bci), a raczej w ostateczno\u015bci Pekin si\u0119gnie po istotne os\u0142abienie renminbi – nie tyle prze\u0142amanie symbolicznej „si\u00f3demki”, co wzrost kursu USD\/CNY w okolice 7,5. Najpierw musi do niego bowiem przyzwyczai\u0107 obywateli i biznes, utrzymuj\u0105c przy tym pozytywny sentyment do Chin<\/strong>.<\/p>\n W nast\u0119pnym artykule z cyklu „Arsena\u0142 gospodarczy Chin” przyjrzymy si\u0119 kwestii metali ziem rzadkich.<\/p>\n Maciej Kalwasi\u0144ski<\/p>\nWady i zalety os\u0142abienia juana<\/h2>\n
\nb\u0119dzie wyzwaniem dla wielu przedsi\u0119biorstw, szczeg\u00f3lnie tych prywatnych,
\n kt\u00f3re nie ciesz\u0105 si\u0119 takim wsparciem sektora bankowego jak firmy
\npa\u0144stwowe czy te\u017c podmioty kontrolowane przez wp\u0142ywowe grupy interes\u00f3w. <\/p>\n
\nzaawansowanych i „przysz\u0142o\u015bciowych” d\u00f3br, m.in. urz\u0105dze\u0144
\nelektronicznych. Na skutek os\u0142abienia juana ich produkcja wcale nie musi si\u0119 zatem okaza\u0107 ta\u0144sza (w dolarach), a wr\u0119cz przeciwnie – dro\u017csza ze wzgl\u0119du na du\u017cy udzia\u0142 zagranicznej warto\u015bci dodanej, a ma\u0142y koszt\u00f3w krajowych (np. koszt\u00f3w pracy). W takim wypadku produkcja mo\u017ce si\u0119 nawet zmniejszy\u0107, bo cz\u0119\u015b\u0107 podmiot\u00f3w nie b\u0119dzie w stanie ponie\u015b\u0107 wy\u017cszych koszt\u00f3w „na wej\u015bciu”. A to w\u0142a\u015bnie rozw\u00f3j tych bran\u017c jest kluczowy dla przysz\u0142o\u015bci chi\u0144skiej gospodarki. <\/p>\n
\nfirmach zad\u0142u\u017conych w dolarach. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. deweloperzy i linie
\n lotnicze. W ich przypadku du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci jest
\nponoszona w dolarach, natomiast przychody s\u0105 g\u0142\u00f3wnie juanowe. Z szacunk\u00f3w Dealogic wynika, \u017ce do ko\u0144ca 2021 r. chi\u0144scy deweloperzy maj\u0105 do sp\u0142aty blisko 80 mld dol. W skali ca\u0142ego sektora przedsi\u0119biorstw niefinansowych d\u0142ug w walutach obcych jest co prawda minimalny (6 proc. PKB wobec ponad 150 proc. PKB \u0142\u0105cznie), ale silnie skoncentrowany i zdolny wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 \u0142a\u0144cuchow\u0105 w\u015br\u00f3d omotanych sieci\u0105 powi\u0105za\u0144 firm<\/strong>. Poszkodowani s\u0105 r\u00f3wnie\u017c oczywi\u015bcie zwykli ludzie, otrzymuj\u0105cy wynagrodzenie w juanach, ale konsumuj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c dobra importowane. Na skutek os\u0142abienia juana wzrosn\u0105 koszty ich \u017cycia oraz spadnie warto\u015b\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\nAlternatywa? Wi\u0119cej d\u0142ugu<\/h2>\n
![\"Total](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/1560244723_19_Arsenal-gospodarczy-Chin-Czesc-I.png\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\nWaluta z „chi\u0144sk\u0105 charakterystyk\u0105”<\/h2>\n
\n kurs mo\u017ce si\u0119 waha\u0107 o 2 proc. w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 dziennie. Ponadto rynek za Murem jest relatywnie p\u0142ytki i dominuj\u0105 na nim ogromne pa\u0144stwowe banki, kt\u00f3re podobnie jak bank centralny podlegaj\u0105 w\u0142adzom partii komunistycznej. PBoC nawet formalnie nie jest podmiotem niezale\u017cnym (jak cho\u0107by NBP), lecz jest departamentem rz\u0105dowym. Poza rynkiem w Chinach kontynentalnych (tzw. onshore) istnieje tak\u017ce rynek offshore. Handluje si\u0119 tam juanem offshore’owym (CNH). Teoretycznie jest on niezale\u017cny od woli chi\u0144skich w\u0142adz (w przeciwie\u0144stwie do CNY), ale faktycznie on r\u00f3wnie\u017c znajduje si\u0119 na do\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej smyczy. Pekin poprzez ograniczenia przep\u0142yw\u00f3w kapita\u0142u kontroluje, ile
\np\u0142ynno\u015bci (czytaj: pieni\u0119dzy) trafia na rynek offshore, a
\nchi\u0144skie banki pa\u0144stwowe i na tym rynku s\u0105 wa\u017cnymi graczami.
\n<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/Arsenal-gospodarczy-Chin-Czesc-I.jpg\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n![\"RMB](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/1560244724_349_Arsenal-gospodarczy-Chin-Czesc-I.png\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n![\"Kurs](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/1560244724_929_Arsenal-gospodarczy-Chin-Czesc-I.jpg\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\nCzy warto \u0142ama\u0107 „si\u00f3demk\u0119”?<\/h2>\n
![\"Stosunek](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/06\/1560244724_878_Arsenal-gospodarczy-Chin-Czesc-I.png\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\nKrok w stron\u0119 wojny walutowej<\/h2>\n
![](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/04\/EBC-przypomina-Wlochom-kto-rzadzi-ich-zlotem.png\"\/)
<\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/div><\/div>\n