\n „Digital News Report 2021” to dziesi\u0105ta edycja raportu, kt\u00f3ry powstaje na Uniwersytecie Oksfordzkim. Przygotowuje go Reuters Institute for the Study of Journalism. Publikacja co roku opisuje stan medi\u00f3w na \u015bwiecie. W tym celu autorzy raportu wys\u0142ali ankiety online do 92 tys. os\u00f3b z 46 kraj\u00f3w. W tym roku po raz pierwszy badaniami obj\u0119to u\u017cytkownik\u00f3w z Indii, Indonezji, Tajlandii, Nigerii, Kolumbii i Peru.
\n
\nAmerykanie nie ufaj\u0105 mediom
\n
\nW raporcie podkre\u015blono, \u017ce rok 2020 by\u0142 niezwyk\u0142y ze wzgl\u0119du na pandemi\u0119 koronawirusa. Jak czytamy, COVID-19 mia\u0142 ogromny wp\u0142yw na popularno\u015b\u0107 medi\u00f3w. Pandemia sprawi\u0142a, \u017ce wzros\u0142o zapotrzebowanie na rzetelne wiadomo\u015bci pochodz\u0105ce z bezstronnych i obiektywnych \u017ar\u00f3de\u0142. To z kolei prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na wi\u0119ksze ni\u017c w poprzednich latach zaufanie do medi\u00f3w, zw\u0142aszcza w Europie Zachodniej. Jak zauwa\u017ca Reuters, inaczej by\u0142o w Stanach Zjednoczonych. Badacze t\u0142umacz\u0105, \u017ce spadek zaufania odbiorc\u00f3w w USA ma zwi\u0105zek z siln\u0105 polaryzacj\u0105 na tamtejszym rynku medialnym.
\n
\nTe dane nie dziwi\u0105 prof. Wies\u0142awa Godzica, medioznawcy z Uniwersytetu Warszawskiego. – Zaufanie do krajowych medi\u00f3w ameryka\u0144skich spada, bo ich w\u0142a\u015bciciele cz\u0119sto s\u0105 bohaterami afer. Poza tym tamtejsze spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o rozedrgane po tym, gdy Donald Trump powiedzia\u0142, \u017ce nie trzeba si\u0119 szczepi\u0107, a COVID-19 to nic powa\u017cnego. Ludzie w Stanach s\u0142yszeli przekaz z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 zgo\u0142a inny i poczuli, \u017ce s\u0105 robieni w bambuko – m\u00f3wi prof. Godzic. I zauwa\u017ca: – Amerykanie nie czytaj\u0105 „New York Timesa”, nie ogl\u0105daj\u0105 Fox News, jak si\u0119 niekt\u00f3rym wydaje. Oni si\u0119gaj\u0105 po lokalne gazety, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 w USA gigantyczne nak\u0142ady. Czyta si\u0119 je, bo s\u0105 blisko czytelnika, z dala od spraw krajowych i wielkiej polityki. I to przekonuje miliony Amerykan\u00f3w.
\n
\nChcemy obiektywnego dziennikarstwa
\n
\nAnkiety „Digital News Report” wykaza\u0142y, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 pytanych uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bserwisy informacyjne powinny przedstawia\u0107 r\u00f3\u017cne punkty widzenia. – Z naszych bada\u0144 jasno wynika, \u017ce \u200b\u200bw wielu krajach, w r\u00f3\u017cnych grupach wiekowych, ludzie chc\u0105 obiektywnego dziennikarstwa – m\u00f3wi cytowany w raporcie Rasmus Nielsen, dyrektor Instytutu Reutera. – Prze\u017cyli\u015bmy bardzo mroczny czas w trakcie pandemii i wi\u0119kszo\u015b\u0107 opinii publicznej zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce organizacje informacyjne by\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a w tej ciemno\u015bci.
\n
\nNieco sceptycznie do wynik\u00f3w tego raportu podchodzi prof. Dariusz Tworzyd\u0142o z Uniwersytetu Warszawskiego. – Coraz cz\u0119\u015bciej funkcjonujemy w ba\u0144kach, kt\u00f3re zbudowane s\u0105 na fundamencie naszych do\u015bwiadcze\u0144, przekona\u0144, wiedzy, \u015brodowiska w kt\u00f3rym przebywamy, a tak\u017ce komunikat\u00f3w, z kt\u00f3rymi si\u0119 uto\u017csamiamy. Dlatego ci\u0119\u017cko m\u00f3wi\u0107 o mediach, kt\u00f3re by\u0142yby w pe\u0142ni bezstronne, bo tam te\u017c pracuj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 swoje pogl\u0105dy. Mam wra\u017cenie, \u017ce w rzeczywisto\u015bci pomimo poszukiwania obiektywnych i rzetelnych tre\u015bci, wcale ich nie chcemy. W coraz wi\u0119kszym stopniu ograniczamy si\u0119 bowiem do przyjmowania i akceptowania kr\u00f3tkich komunikat\u00f3w, kt\u00f3re docieraj\u0105 do nas za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Wierzymy osobom, kt\u00f3rym ufamy, nawet bez sprawdzania danych i informacji, kt\u00f3re te osoby udost\u0119pniaj\u0105 – m\u00f3wi portalowi Wirtualnemedia.pl prof. Tworzyd\u0142o. Ekspert dodaje, \u017ce pandemia COVID-19 pokaza\u0142a, \u017ce wielu z nas poszukuje wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142, by czu\u0107 si\u0119 bezpieczniej: – Wcale jednak nie wiemy, kt\u00f3re z nich uzna\u0107 za rzetelne, dlatego sk\u0142aniamy si\u0119 ku tym, kt\u00f3re s\u0105 bli\u017csze naszym przekonaniom.
\n
\nTak\u017ce prof. Godzic uwa\u017ca, \u017ce deklaracje o bezstronnych mediach nie s\u0105 do ko\u0144ca prawdziwe. – Ludzie tak m\u00f3wi\u0105, bo to \u0142adnie brzmi, ale wcale nie chc\u0105 obiektywnych medi\u00f3w. Gdyby powiedzieli na odwr\u00f3t, musieliby tej tezy broni\u0107, a podejrzewam, \u017ce zabrak\u0142oby im argument\u00f3w, \u017ce warto stawia\u0107 na stronnicze media – m\u00f3wi medioznawca. I podkre\u015bla, jak to wygl\u0105da w praktyce. – Dzi\u015b, o zgrozo, spieramy si\u0119 o fakty, a powinni\u015bmy si\u0119 spiera\u0107 o ich interpretacj\u0119. A skoro nie ma pewno\u015bci, co si\u0119 sta\u0142o, to polegamy na relacjach, kt\u00f3re si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 w zale\u017cno\u015bci od tego, jak\u0105 gazet\u0119 we\u017amiemy do r\u0119ki – komentuje prof. Godzic.
\n
\nInaczej deklaracje uczestnik\u00f3w badania interpretuje jeden z autor\u00f3w raportu. – Podczas gdy bezstronne dziennikarstwo jest coraz cz\u0119\u015bciej kwestionowane przez wielu odbiorc\u00f3w, to jednak nasze badanie pokazuje, \u017ce ludzie zdecydowanie popieraj\u0105 ide\u0119 obiektywnych wiadomo\u015bci. Oni chc\u0105 mie\u0107 prawo do samodzielnego decydowania – napisa\u0142 w raporcie Craig T. Robertson, pracownik Instytutu Reutera podsumowuj\u0105c wyniki raportu.
\n
\nFacebook \u017ar\u00f3d\u0142em fake news\u00f3w
\n
\nW dokumencie „Digital News Report 2021” wskazano te\u017c na coraz powa\u017cniejszy problem, jakim jest dezinformacja. Podkre\u015blono, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zdobywa wiadomo\u015bci nie wchodz\u0105c bezpo\u015brednio na strony uznanych za wiarygodne portali informacyjnych, tylko wiedz\u0119 czerpie z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, wyszukiwarek czy maili, gdzie bardzo cz\u0119sto obok sprawdzonych informacji pojawiaj\u0105 si\u0119 fake newsy.
\n
\nAutorzy raportu pisz\u0105 te\u017c o przyspieszaj\u0105cej rewolucji cyfrowej. Ju\u017c \u200b\u200b73 proc. ludzi na \u015bwiecie ma dost\u0119p do wiadomo\u015bci za po\u015brednictwem smartfona (rok temu to by\u0142o 69 proc.). Media spo\u0142eczno\u015bciowe s\u0142u\u017c\u0105 nam coraz cz\u0119\u015bciej nie tylko do przekazywania informacji o tym, co dzieje si\u0119 na \u015bwiecie, ale te\u017c do ich komentowania. Dzieje si\u0119 tak na Facebooku czy Twitterze, ale ostatnio coraz cz\u0119\u015bciej robimy to za pomoc\u0105 TikToka – z badania wynika, \u017ce dotyczy to 24 proc. os\u00f3b poni\u017cej 35. roku \u017cycia, g\u0142\u00f3wnie z Azji i Ameryki \u0141aci\u0144skiej.
\n
\n
\n\t\t\tJednocze\u015bnie z bada\u0144 wynika, \u017ce Facebook jest postrzegany jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o rozpowszechniania fa\u0142szywych informacji. Autorzy raportu wspominaj\u0105 w tym kontek\u015bcie tak\u017ce o aplikacji WhatsApp, kt\u00f3ra mo\u017ce odgrywa\u0107 podobn\u0105 rol\u0119.
\n
\n
\n
\nW publikacji Reutersa podkre\u015blono, \u017ce media spo\u0142eczno\u015bciowe to nie tylko rozrywka czy \u017ar\u00f3d\u0142o informacji, ale te\u017c medium, kt\u00f3re pomaga ludziom wyra\u017ca\u0107 sw\u00f3j sprzeciw i relacjonowa\u0107 w sieci protesty, takie jak w Peru, Indonezji, Tajlandii, Birmie czy w Stanach Zjednoczonych.
\n
\nPokolenie Z nie czyta, tylko s\u0142ucha
\n
\nProf. Dariusz Tworzyd\u0142o podkre\u015bla, \u017ce te dane s\u0105 wa\u017cnym sygna\u0142em dla w\u0142a\u015bcicieli tradycyjnych medi\u00f3w. – To jest wyzwanie dla redakcji, by pod\u0105\u017ca\u0107 za swoimi odbiorcami, ale i szuka\u0107 nowych. A to oznacza wej\u015bcie z tre\u015bciami tam, gdzie oni si\u0119 znajduj\u0105. Jak i gdzie zostawi\u0107 po sobie \u015blad, by powalczy\u0107 o jak najszersz\u0105 grup\u0119 odbiorc\u00f3w? Poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie powinno zajmowa\u0107 szefom redakcji czas przeznaczany na analizy. A media powinny by\u0107 w tych kana\u0142ach, gdzie s\u0105 ich odbiorcy – uwa\u017ca prof. Tworzyd\u0142o.
\n
\nZ kolei prof. Wies\u0142aw Godzic zauwa\u017ca, \u017ce wyros\u0142a nam ca\u0142kiem nowa generacja m\u0142odych ludzi, dzisiejszych 20-25-latk\u00f3w, nazwana przez socjolog\u00f3w pokoleniem Z, kt\u00f3ra dorasta w \u015bwiecie nowoczesnych technologii. – Gdy pytam ich, jak\u0105 czytaj\u0105 gazet\u0119, zaczynaj\u0105 mi wymienia\u0107 nazwy podcast\u00f3w umieszczane na stronach internetowych wyda\u0144 dziennik\u00f3w. Trzeba uwa\u017cnie przyjrze\u0107 si\u0119 m\u0142odemu pokoleniu, rozmawia\u0107 z nimi. I to jest wyzwanie dla ka\u017cdej redakcji, jak dotrze\u0107 do tych ludzi ze swoimi tre\u015bciami. Je\u015bli gazety maj\u0105 przetrwa\u0107 jako no\u015bnik warto\u015bci, to ich naczelni musz\u0105 nauczy\u0107 m\u0142odych korzystania z nich. Podcasty to jeden ze sposob\u00f3w – m\u00f3wi medioznawca z UW. Dodaje, \u017ce dzi\u015b nikt nie pyta o wiarygodno\u015b\u0107 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, tylko to pytanie zadaje si\u0119 w kontek\u015bcie tradycyjnych \u015brodk\u00f3w przekazu. – A przecie\u017c to w social mediach najcz\u0119\u015bciej mamy do czynienia z fake newsami – zaznacza prof. Godzic.
\n
\nNie chcemy p\u0142aci\u0107 za newsy
\n
\n„Digital News Report 2021” zbada\u0142 tak\u017ce nastawienie odbiorc\u00f3w do p\u0142atnych tre\u015bci w internecie. Zaskoczenia nie ma. Nadal zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w sieci nie jest sk\u0142onna wydawa\u0107 pieni\u0119dzy za czytanie jako\u015bciowych tekst\u00f3w. Najch\u0119tniej robi\u0105 to mieszka\u0144cy bogatych kraj\u00f3w, gdzie od dawna czytelnicy s\u0105 przyzwyczajeni do kupowania prenumerat z dost\u0119pem do cyfrowych wyda\u0144 drukowanych gazet. W Norwegii a\u017c 45 proc. czytelnik\u00f3w p\u0142aci za tre\u015bci w internecie. W Szwecji – 30 proc., w USA – 21 proc., w Finlandii – 20 proc., a w Szwajcarii i Holandii – po 17 proc. W tym zestawieniu Polska te\u017c jest wysoko – a\u017c 18 proc. rodak\u00f3w p\u0142aci za dost\u0119p do paywalla u dostawcy news\u00f3w. Wsz\u0119dzie zanotowano wzrosty w stosunku do badania sprzed roku.
\n
\n
\n
\nJednocze\u015bnie wida\u0107, jak bardzo spada liczba czytelnik\u00f3w papierowych wyda\u0144 gazet. W raporcie u\u017cyto okre\u015blenia, \u017ce koronawirus by\u0142 dla wydawc\u00f3w prasy gwo\u017adziem do trumny. Autorzy t\u0142umacz\u0105, \u017ce przez ograniczenia w przemieszczaniu si\u0119 i strach przed koronawirusem ludzie rzadziej chodzili do kiosku po gazety. W krajach, w kt\u00f3rych do tej pory by\u0142y najwi\u0119ksze nak\u0142ady, jak Niemcy, Austria czy Szwajcaria w trakcie pandemii dosz\u0142o do najwi\u0119kszych spadk\u00f3w sprzeda\u017cowych. Kryzys zwi\u0105zany z pandemi\u0105 mocno pokrzy\u017cowa\u0142 plany wydawcom bezp\u0142atnych gazet. Np. w Wielkiej Brytanii dystrybucja darmowych wyda\u0144 dziennika „Metro” i „Standard” spad\u0142a o ok. 40 proc. rok do roku. Wed\u0142ug autor\u00f3w raportu zamkni\u0119cie nas w domach i wprowadzenie lockdownu przyspieszy\u0142o na rynku medialnym procesy konsolidacji redakcji i dalszej cyfryzacji. Coraz wi\u0119cej tre\u015bci trafia do internetu kosztem zmniejszania obj\u0119to\u015bci wyda\u0144 papierowych.
\n
\nRo\u015bnie odsetek p\u0142ac\u0105cych za tre\u015bci
\n
\nTe dane nie dziwi\u0105 Doroty Adamczyk, kt\u00f3ra odpowiada za opracowanie i wdro\u017cenie kompleksowej strategii wzrostu wp\u0142yw\u00f3w „Gazety Wyborczej” zar\u00f3wno z reklamy internetowej, jak i z subskrypcji. – W ka\u017cdym roku przybywa na \u015bwiecie jako\u015bciowych wydawc\u00f3w, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 na zamkni\u0119cie swoich tre\u015bci za paywallem. Mimo \u017ce nadal wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi deklaruje, \u017ce nie chce p\u0142aci\u0107 za tre\u015bci w internecie, to jednak z roku na rok ro\u015bnie odsetek os\u00f3b, kt\u00f3re za te tre\u015bci p\u0142ac\u0105 – m\u00f3wi Dorota Adamczyk. – Ubieg\u0142y rok by\u0142 dla „Wyborczej” rokiem, w kt\u00f3rym pozyskali\u015bmy najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 nowych prenumerator\u00f3w, od kiedy uruchomili\u015bmy paywall, czyli od 2014 roku. Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce Polacy maj\u0105 zatem awersj\u0119 do p\u0142acenia za tre\u015bci. Wida\u0107 natomiast, \u017ce s\u0105 sk\u0142onni zap\u0142aci\u0107 za tre\u015bci unikalne, jako\u015bciowe i odpowiadaj\u0105ce na ich potrzeby.
\n
\nWed\u0142ug ostatniego raportu mi\u0119dzynarodowego stowarzyszenia FIPP (z fr. F\u00e9d\u00e9ration Internationale de la Presse P\u00e9riodique – Mi\u0119dzynarodowa Federacja Prasy Periodycznej) „Gazeta Wyborcza” zajmuje 10. miejsce w\u015br\u00f3d europejskich medi\u00f3w oferuj\u0105cych p\u0142atne tre\u015bci.
\n
\nZ tegorocznego badania „Digital News Report” wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u0142ac\u0105cych za dost\u0119p do tre\u015bci w internecie wykupuje dost\u0119p tylko do jednego tytu\u0142u. Inaczej jest w Stanach Zjednoczonych, gdzie nieco ponad po\u0142owa p\u0142ac\u0105cych op\u0142aca subskrypcje z dost\u0119pem \u015brednio do dw\u00f3ch gazet. – Mo\u017ce to by\u0107 spowodowane faktem, \u017ce w USA jest teraz coraz szersza oferta subskrypcji od du\u017cych wydawc\u00f3w, gazet lokalnych czy wyspecjalizowanych tytu\u0142\u00f3w, a tak\u017ce kana\u0142\u00f3w np. na YouTube poszczeg\u00f3lnych dziennikarzy – czytamy w raporcie Reutersa.
\n
\nZ tegorocznej edycji badania realizowanego dla Reuters Institute wynika tak\u017ce, \u017ce najbardziej wiarygodnym z medi\u00f3w w Polsce jest radio RMF FM, kt\u00f3re wyprzedza TVN, Polsat News, Radio ZET i Onet. Natomiast najmniejsze zaufanie wzbudzaj\u0105 Telewizja Polska, \u201eGazeta Polska\u201d i \u201eSuper Express\u201d. Coraz mniej wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji s\u0105 telewizja i prasa drukowana, natomiast zyskuj\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/p>\n