Micha\u0142 \u017bu\u0142awi\u0144ski<\/p>\n
Narodowy Bank Czech ponownie podni\u00f3s\u0142 stopy procentowe. Po\u0142udniowi s\u0105siedzi jeszcze nigdy wcze\u015bniej nie mieli st\u00f3p tak wyra\u017anie wy\u017cszych od naszych.<\/p>\n
Decyzj\u0105 czeskiego banku centralnego, g\u0142\u00f3wna stopa procentowa w zosta\u0142a podniesiona z 1,75 proc. do 2 proc., czyli o 25 punkt\u00f3w bazowych. Takiej podwy\u017cki spodziewa\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w. O tyle samo co stopa referencyjna wzros\u0142y tak\u017ce stopa lombardowa (do 3 proc.) oraz stopa dyskontowa banku centralnego (1 proc.).<\/p>\n
To ju\u017c 8. podwy\u017cka kosztu kredytu przez CNB od sierpnia 2017 r. Pierwsza z nich mia\u0142a miejsce, gdy CNB zerwa\u0142 z polityk\u0105 \u201etechnicznie zerowych\u201d st\u00f3p procentowych. By\u0142a to w\u00f3wczas pierwsza od 2012 roku podwy\u017cka koszt\u00f3w kredytu w Europie \u015arodkowej.<\/p>\n
Stawka referencyjna na poziomie 2 proc. nad We\u0142taw\u0105 oznacza, \u017ce stopy procentowe s\u0105 tam po raz pierwszy w historii o 0,5 pkt. proc. wy\u017csze nad Wis\u0142\u0105. W czasie burzliwej monetarnej historii obu kraj\u00f3w zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce stopy w Polsce by\u0142y du\u017co wy\u017csze ni\u017c u s\u0105siad\u00f3w. 1,5 proc. na liczniku w Polsce widnieje od marca 2015 r., co jest najd\u0142u\u017cszym okresem monetarnej stabilizacji w historii.<\/p>\n
Za bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0119 dzisiejszej podwy\u017cki uzna\u0107 mo\u017cna inflacj\u0119<\/b>, kt\u00f3ra w Czechach wynosi 3 proc. (wobec 2,2 proc. w Polsce). Tymczasem czeski cel inflacyjny wynosi 2 proc. z tolerowanym odchyleniem o jeden punkt procentowy w obie strony. Jednocze\u015bnie gospodarka w ostatnim czasie wci\u0105\u017c pracowa\u0142a na relatywnie wysokich obrotach \u2013 w 2018 r. dynamika PKB si\u0119gn\u0119\u0142a 3 proc. w uj\u0119ciu rocznym, stopa bezrobocia za\u015b pozostawa\u0142a najni\u017csza w ca\u0142ej Unii Europejskiej.<\/p>\n
Odwa\u017cnie prowadzony cykl podwy\u017cek st\u00f3p procentowych mo\u017ce mie\u0107 jeszcze jedno, nieco bardziej nieoczywiste pod\u0142o\u017ce.<\/p>\n
– W Czechach jest wi\u0119cej os\u00f3b, dla kt\u00f3rych podniesienie st\u00f3p procentowych mo\u017ce by\u0107 korzystne. Czechy to kraj o wi\u0119kszej stopie oszcz\u0119dno\u015bci ni\u017c Polska i kraj o wi\u0119kszej liczbie bardzo zamo\u017cnych ludzi, buduj\u0105cych du\u017ce zasoby krajowego kapita\u0142u<\/b>. Na przyk\u0142ad, na li\u015bcie miliarder\u00f3w Forbesa jest sze\u015bciu Czech\u00f3w i tylko czterech Polak\u00f3w. Kto\u015b mo\u017ce podnie\u015b\u0107 argument, \u017ce to nie powinno mie\u0107 na polityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu, bo banki centralne s\u0105 niezale\u017cne i dbaj\u0105 tylko o stabiln\u0105 inflacj\u0119. Ale jednak uk\u0142ad interes\u00f3w spo\u0142ecznych i politycznych mo\u017ce determinowa\u0107 dzia\u0142anie instytucji \u2013 pisa\u0142 w ubieg\u0142ym roku Ignacy Morawski, za\u0142o\u017cyciel dyrektor SpotData, w artykule \u201eDlaczego Czesi podnosz\u0105 stopy, a Polacy nie?\u201d<\/p>\n
Reakcja rynku na oczekiwan\u0105 decyzj\u0119 CNB nie by\u0142a zbyt wyra\u017ana. Po 13.00 kursEUR\/CZK znajdowa\u0142 si\u0119 na poziomie 25,6 koron, obserwowanym ju\u017c w ostatnichdniach.<\/p>\n
Na pierwsze od 2015 r. podwy\u017cki st\u00f3p procentowych w Polsce b\u0119dziemy musieli najprawdopodobniej jeszcze d\u0142ugo poczeka\u0107.<\/p>\n
„Mo\u017ce si\u0119 tak z\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce ta Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej w swojej kadencji nie zazna tej w\u0105tpliwej przyjemno\u015bci, czy satysfakcji, by podnosi\u0107 czy obni\u017ca\u0107 stopy. Mo\u017ce si\u0119 tak z\u0142o\u017cy\u0107, ale ta moja pewno\u015b\u0107 tym s\u0142absza, im dalej idziemy do przodu. To dotyczy tego roku i by\u0107 mo\u017ce nast\u0119pnego” – oceni\u0142 w kwietniu prezes NBP Adam Glapi\u0144ski. Kadencja wi\u0119kszo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w obecnej RPP wygasa w 2022 r. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prognoz ekonomist\u00f3w za okres bez zmian st\u00f3p uwa\u017ca czas do ko\u0144ca 2020 r.<\/p>\n
Micha\u0142 \u017bu\u0142awi\u0144ski<\/p>\n