[ad_1]
\n<\/p>\n
95 lat temu polski z\u0142oty oficjalnie zast\u0105pi\u0142 w obiegu mark\u0119 polsk\u0105; dzi\u015b z\u0142oty jest nadal podstaw\u0105 polskiej gospodarki – napisa\u0142 w poniedzia\u0142ek na Twitterze premier Mateusz Morawiecki.<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n „95 lat temu polski z\u0142oty oficjalnie zast\u0105pi\u0142 w obiegu mark\u0119 polsk\u0105, staj\u0105c si\u0119 nie tylko \u015brodkiem p\u0142atniczym, ale przede wszystkim narz\u0119dziem polityki ekonomicznej odrodzonej Rzeczpospolitej. Dzi\u015b, po 95 latach w obiegu, polski z\u0142oty nadal jest podstaw\u0105 polskiej gospodarki” – napisa\u0142 premier.<\/p>\n Narodowy Bank Polski (NBP) przypomina w publikacji na temat historii bankowo\u015bci centralnej w Polsce, \u017ce w styczniu 1924 r. Sejm uchwali\u0142 s\u0142ynn\u0105 reform\u0119 walutow\u0105, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a przezwyci\u0119\u017cy\u0107 katastrof\u0119 hiperinflacji i zwi\u0105zany z ni\u0105 chaos w gospodarce. W kwietniu 1924 r. w miejsce zniszczonej inflacj\u0105 marki polskiej wszed\u0142 do obiegu z\u0142oty, poprzednik naszej obecnej jednostki pieni\u0119\u017cnej.<\/p>\n „Zaj\u0105\u0142 si\u0119 tym utworzony w\u00f3wczas Bank Polski \u2013 poprzednik Narodowego Banku Polskiego. Te trzy jubileusze maj\u0105 swego wielkiego bohatera. Jest nim wybitny polityk, ekonomista, ojciec z\u0142otego i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Banku Polskiego SA \u2013 W\u0142adys\u0142aw Grabski” – podkre\u015bla NBP.<\/p>\n Bank centralny przypomnia\u0142, \u017ce w odrodzonej w 1918 r. Polsce w obiegu by\u0142a marka polska. Walcz\u0105c o ustalenie swych granic i dysponuj\u0105c nik\u0142ymi dochodami skarbowymi, Polska ci\u0105gle powi\u0119ksza\u0142a swe zad\u0142u\u017cenie. D\u0142ug skarbu finansowano drukiem pieni\u0105dza. Szybko r\u00f3s\u0142 jego obieg i podobnie szybko spada\u0142 kurs marki polskiej. W po\u0142owie 1923 r. inflacja osi\u0105gn\u0119\u0142a faz\u0119 hiperinflacji. Ceny ros\u0142y z miesi\u0105ca na miesi\u0105c w tempie 50 proc., a nawet wy\u017cszym.<\/p>\n W po\u0142owie grudnia 1923 r. W\u0142adys\u0142aw Grabski zosta\u0142 premierem i jednocze\u015bnie zatrzyma\u0142 tek\u0119 ministra skarbu. Zamierza\u0142 zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 bud\u017cet i pozyska\u0107 dochody z podatku maj\u0105tkowego oraz unikn\u0105\u0107 po\u017cyczek zagranicznych. Na prze\u0142omie lat 1923-1924 katastrofa monetarna by\u0142a ju\u017c oczywista. Miesi\u0119czny wzrost cen przekracza\u0142 150 proc.<\/p>\n Sejm 11 stycznia 1924 r. uchwali\u0142 ustaw\u0119 o naprawie Skarbu Pa\u0144stwa i reformie walutowej. 20 stycznia ustanowiono statut Banku Polskiego i nadano mu wy\u0142\u0105czne prawo emisji banknot\u00f3w. Organizacj\u0105 Banku zaj\u0105\u0142 si\u0119 pi\u0119cioosobowy komitet, kt\u00f3remu przewodniczy\u0142 przysz\u0142y prezes Stanis\u0142aw Karpi\u0144ski.<\/p>\n „Zgodnie z \u00f3wczesnymi wzorami, powsta\u0142 bank centralny w formie prywatnej sp\u00f3\u0142ki akcyjnej, co mia\u0142o zapewni\u0107 jego niezale\u017cno\u015b\u0107. Akcje Banku obj\u0119\u0142o 176 tys. akcjonariuszy. Skarb Pa\u0144stwa mia\u0142 tylko 1 proc. akcji” – podaje NBP. Bank rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 28 kwietnia 1924 r. Dokona\u0142 wymiany marek polskich w relacji 1 800 000 marek za 1 z\u0142otego. Z\u0142oty by\u0142 w\u00f3wczas r\u00f3wny frankowi z\u0142otemu (czyli szwajcarskiemu).<\/p>\n „Pocz\u0105tkowo dobra sytuacja w bud\u017cecie i bilansie p\u0142atniczym oraz zgromadzone rezerwy z\u0142ota i dewiz dawa\u0142y poczucie stabilizacji i zapewnia\u0142y sukces reformy. Jednak sukces ten okaza\u0142 si\u0119 kr\u00f3tkotrwa\u0142y. W 1924 r. wielki nieurodzaj zb\u00f3\u017c i g\u0142\u0119boki kryzys w przemy\u015ble, a w 1925 r. za\u0142amanie w bilansie p\u0142atniczym radykalnie os\u0142abi\u0142y kurs z\u0142otego. Interwencje walutowe Banku Polskiego by\u0142y nieskuteczne. Boj\u0105c si\u0119 spadku skromnych rezerw z\u0142ota i dewiz, Bank wycofa\u0142 si\u0119 z obrony kursu z\u0142otego. Premier Grabski w listopadzie 1925 r. poda\u0142 si\u0119 do dymisji” – informuje NBP.<\/p>\n Pod wp\u0142ywem sytuacji gospodarczej zn\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 deficyt bud\u017cetu. Rz\u0105d finansowa\u0142 wydatki emisj\u0105 pa\u0144stwowych znak\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, w tym bilonu. Wr\u00f3ci\u0142a inflacja, kt\u00f3r\u0105 nazwano inflacj\u0105 bilonow\u0105. Ceny ros\u0142y w tempie rocznym przekraczaj\u0105cym 15 proc. Dopiero polepszenie koniunktury poprawi\u0142o bud\u017cet i bilans p\u0142atniczy oraz zacz\u0119\u0142o stabilizowa\u0107 kurs z\u0142otego.<\/p>\n Ostatecznie z\u0142oty ustabilizowa\u0142 si\u0119 w 1927 r. dzi\u0119ki po\u017cyczce mi\u0119dzynarodowej. „Z\u0142oty pozosta\u0142 walut\u0105 stabiln\u0105 i siln\u0105 do ko\u0144ca okresu mi\u0119dzywojennego. Cho\u0107 nie brakowa\u0142o dyskusji o polityce pieni\u0119\u017cnej Banku Polskiego, to jednak \u2013 bez w\u0105tpienia \u2013 by\u0142 on bardzo wa\u017cn\u0105 instytucj\u0105 w II Rzeczypospolitej” – podkre\u015bla NBP.<\/p>\n Po 1945 r. gospodarka nakazowo-rozdzielcza zmieni\u0142a rol\u0119 NBP i pieni\u0105dza.<\/p>\n „Dopiero koniec lat osiemdziesi\u0105tych zapocz\u0105tkowa\u0142 powr\u00f3t z\u0142otego do \u015bwiata prawdziwego pieni\u0105dza. Dzi\u0119ki reformom uda\u0142o si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 z\u0142otemu zdolno\u015b\u0107 pe\u0142nienia funkcji narodowego pieni\u0105dza, a Narodowemu Bankowi Polskiemu nadano rol\u0119 banku centralnego, odpowiedzialnego za warto\u015b\u0107 polskiego pieni\u0105dza” – podkre\u015bli\u0142 bank centralny.<\/p>\n Przypomnia\u0142, \u017ce w 1995 r. przeprowadzono denominacj\u0119 z\u0142otego, kt\u00f3ra przesz\u0142a do historii jako \u201eskre\u015blenie czterech zer\u201d. „Unormowanie sytuacji p\u0142atniczej pozwoli\u0142o w\u00f3wczas zapocz\u0105tkowa\u0107 kszta\u0142towanie kursu z\u0142otego na rynku walutowym oraz zapewni\u0107 z\u0142otemu status waluty wymienialnej wed\u0142ug standardu mi\u0119dzynarodowego” – podsumowa\u0142 NBP. (PAP)<\/p>\n Autor: Marcin Musia\u0142<\/p>\n mmu\/ pad\/<\/p>\n<\/p><\/div>\n
\n<\/span><\/p>\n