fot. Pla2na \/ ShutterstockPo tym, jak notowania z\u0142ota zaliczy\u0142y solidn\u0105 korekt\u0119, pojawi\u0142y si\u0119
\nw\u0105tpliwo\u015bci, czy jeszcze warto inwestowa\u0107 w kr\u00f3lewski metal. Zawsze zdumiewa\u0142o
\nmnie, dlaczego inwestorzy nie zadaj\u0105 sobie tego typu pyta\u0144, gdy interesuj\u0105cy
\nich walor mocno ro\u015bnie w cenie.<\/p>\n
Gdy latem dolarowe notowania
\nz\u0142ota ustanawia\u0142y historyczne rekordy i po raz pierwszy przekroczy\u0142y poziom
\n2\u00a0000 USD za uncj\u0119, ma\u0142o kto pyta\u0142, czy warto inwestowa\u0107 w z\u0142oto. By\u0142o to
\nwtedy \u201eoczywiste\u201d, bo przecie\u017c kr\u00f3lewski metal szybko zyskiwa\u0142 na warto\u015bci.
\nW\u0105tpliwo\u015bci pojawi\u0142y si\u0119, gdy z\u0142oto zaliczy\u0142o korekt\u0119, do ko\u0144ca listopada
\ntrac\u0105c blisko 15% wzgl\u0119dem sierpniowego rekordu.
\n\/\u00a0Bankier.pl
\nCzy jeszcze warto w to wchodzi\u0107? Czy
\nz\u0142oto \u201esi\u0119 sko\u0144czy\u0142o\u201d? Czy to ju\u017c koniec hossy? A nie lepiej wrzuci\u0107 pieni\u0105dze
\nw akcje? Przecie\u017c taka Tesla w tym roku da\u0142a zarobi\u0107 580%. Po co komu ten
\n\u201ebarbarzy\u0144ski relikt\u201d? Takie pytania zdradzaj\u0105, \u017ce ich autorzy nie rozumiej\u0105,
\nczym jest z\u0142oto i dlaczego kto\u015b trzyma je w portfelu. Zatem wr\u00f3\u0107my do podstaw.
\nZ\u0142ote fundamenty
\n– Na pocz\u0105tku wyja\u015bnijmy sobie,
\nczym z\u0142oto nie jest. Przede wszystkim nie jest to cudowny wehiku\u0142 inwestycyjny,
\nkt\u00f3ry pozwoli zarabia\u0107 po kilkana\u015bcie procent rocznie i to niezale\u017cnie od
\nkoniunktury gospodarczej. Nie prawd\u0105 jest te\u017c, \u017ce ceny z\u0142ota b\u0119d\u0105 porusza\u0107 si\u0119
\nca\u0142y czas w g\u00f3r\u0119 i \u017ce nigdy nie spadn\u0105. Inwestycja w z\u0142oto jak ka\u017cda inna wi\u0105\u017ce
\nsi\u0119 z ryzykiem i cz\u0119sto z du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 st\u00f3p zwrotu \u2013 tak
\npisa\u0142em o z\u0142ocie 10 lat temu i zdania nie zmieni\u0142em.
\nZapraszamy na Dzie\u0144 Z\u0142ota i Srebra w Bankier.pl
\nZ\u0142oto nie oferuje
\n100-procentowego bezpiecze\u0144stwa kapita\u0142u (zreszt\u0105 z definicji \u017cadna inwestycja
\ntego nie oferuje). Nie gwarantuje unikni\u0119cia strat, tak samo jak nie zapewnia
\nzysk\u00f3w. Fakt, \u017ce z\u0142oto przez wielu uwa\u017cane jest za uniwersalny pieni\u0105dz i \u017ce
\npe\u0142ni t\u0119 funkcj\u0119 od jakich\u015b 5\u00a0000 lat, jeszcze nie oznacza, \u017ce tak b\u0119dzie
\nnadal. Owszem, jest to prawdopodobne, ale na rynku nigdy nic nie jest pewne.
\nR\u00f3wnocze\u015bnie z\u0142oto nie jest zwyk\u0142ym surowcem. Raz, \u017ce praktycznie w og\u00f3le nie
\njest zu\u017cywane w procesach produkcyjnych. Dwa, ze wzgl\u0119du na sw\u0105 historyczn\u0105 i
\nwsp\u00f3\u0142czesn\u0105 rol\u0119 aktywa rezerwowego jest traktowane w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny
\nprzynajmniej przez cz\u0119\u015b\u0107 inwestor\u00f3w.
\nNiezale\u017cnie od zmieniaj\u0105cych si\u0119
\nsystem\u00f3w monetarnych z\u0142oto jest bezpiecznym \u015brodkiem gromadzenia i
\nprzechowywania maj\u0105tku nawet w bardzo d\u0142ugim czasie. Znajduje si\u0119 ono
\npoza jurysdykcj\u0105 rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re \u0142atwo mog\u0105 ci\u0119 pozbawi\u0107 nieruchomo\u015bci czy
\noszcz\u0119dno\u015bci z\u0142o\u017conych na bankowych lokatach, a z\u0142oto mo\u017cesz w ka\u017cdej chwili
\nzabra\u0107 ze sob\u0105 i dysponowa\u0107 nim wed\u0142ug w\u0142asnego uznania. Pozostaje te\u017c ostatnim
\nmaterialnym elementem w ju\u017c prawie ca\u0142kowicie niematerialnym \u015bwiatem finans\u00f3w, z kt\u00f3rego wypierana jest fizyczna got\u00f3wka.
\nZ\u0142oto zachowuje si\u0142\u0119 nabywcz\u0105
\n(aczkolwiek zmienn\u0105 w czasie) w d\u0142ugim i bardzo d\u0142ugim terminie, czego nie
\nmo\u017cna powiedzie\u0107 o pieni\u0105dzu fiducjarnym, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 maleje z roku na rok i
\nostatecznie zawsze spada do zera. Z\u0142oto jest dobrym aktywem na trudne czasy,
\nponiewa\u017c w przeciwie\u0144stwie do akcji czy obligacji jest pozbawione ryzyka
\nkredytowego. Z\u0142oto po prostu nie mo\u017ce zbankrutowa\u0107. Jest aktywem funkcjonuj\u0105cym niezale\u017cnie od rz\u0105du, banku centralnego i
\nsystemu prawnego. Nie potrzebuje infrastruktury technicznej. Jest anonimowe,
\njednorodne i mobilne. \u0141atwo zmienia te\u017c w\u0142a\u015bciciela.
\nZ\u0142oto w portfelu inwestora
\nOwszem, z\u0142oto mo\u017ce by\u0107
\nprzedmiotem spekulacji jak ka\u017cdy inny walor. Mo\u017cna je kupi\u0107 dzi\u015b z zamiarem
\nodsprzedania po wy\u017cszej cenie za kilka dni, tygodni czy miesi\u0119cy. Mo\u017ce nie tyle
\nfizyczny metal, co pr\u0119dzej jaki\u015b ETF, certyfikat, kontrakt terminowy czy CFD. W
\nspekulowaniu z\u0142otem nie ma nic z\u0142ego, tak samo jak w spekulacji na rynkach
\nakcji, walut czy surowc\u00f3w.
\nJednak\u017ce ze wzgl\u0119du na sw\u0105 rol\u0119
\nz\u0142oto cz\u0119sto jest obiektem inwestowania d\u0142ugoterminowego. Jest to inwestycja
\ntypu \u201ewystrzel i zapomnij\u201d. Czyli co\u015b, co inwestor chce trzyma\u0107 w swoim
\nportfelu w\u0142a\u015bciwie bezterminowo. Cho\u0107 zarazem nie warto z g\u00f3ry wyklucza\u0107
\nmo\u017cliwo\u015bci zamieniany \u017c\u00f3\u0142tego metalu na jakie\u015b inne cenne aktywo:
\nnieruchomo\u015bci, akcje czy w pilnych potrzebach nawet na got\u00f3wk\u0119. Inwestuj\u0105c w
\nz\u0142ot,o warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie jest ona celem samym w sobie. Nie kupujemy
\nz\u0142otych sztabek czy monet po to, aby \u0142adnie prezentowa\u0142y si\u0119 w sejfie. Inwestor
\ntraktuje je raczej jako polis\u0119 ubezpieczeniow\u0105, chroni\u0105c\u0105 reszt\u0119 portfela
\ninwestycyjnego na wypadek pojawienia si\u0119 jakiego\u015b nieszcz\u0119\u015bcia.
\nPoza absolutnie kra\u0144cowymi
\nsytuacjami (typu kl\u0119ska \u017cywio\u0142owa, wojna, rewolucja, hiperinflacja,
\nwprowadzenie totalitarnej w\u0142adzy) z\u0142oto
\nma sens tylko jako najbardziej defensywna cz\u0119\u015b\u0107 portfela inwestycyjnego.
\nJe\u015bli przez nast\u0119pne 20-30 lat cena z\u0142ota spadnie, to prawdopodobnie b\u0119d\u0119 si\u0119 z
\ntego cieszy\u0142. A to dlatego, \u017ce sta\u0142oby si\u0119 to tylko w sytuacji wieloletniej
\ngospodarczej prosperity, utrzymania wolno\u015bci obywatelskich oraz wysokich st\u00f3p
\nprocentowych po\u0142\u0105czonych z relatywnie nisk\u0105 inflacj\u0105. W takim scenariuszu z\u0142oto
\nd\u0142ugoterminowo zapewne przyniesie nam straty, jak to np. mia\u0142o miejsce w latach
\n80. i 90. XX wieku. Ale czy kogo\u015b to wtedy martwi\u0142o? By\u0142y to przecie\u017c
\ndekady globalnego rozwoju gospodarczego, upadku komunizmu, post\u0119pu
\ntechnologicznego i st\u00f3p procentowych z regu\u0142y wyra\u017anie przewy\u017cszaj\u0105cych
\ninflacj\u0119. Inwestor zarabia\u0142 wtedy krocie na nudnym i zr\u00f3wnowa\u017conym portfelu
\nsk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z akcji blue chip\u00f3w i obligacji skarbowych.
\nJaka jest jednak szansa, \u017ce przed
\nnami powt\u00f3rka \u201ez\u0142otych dekad\u201d z ko\u0144ca XX wieku? W mojej ocenie raczej
\nniewielka. Za zdecydowanie bardziej prawdopodobny uwa\u017cam scenariusz z lat
\n70., czyli mizerny wzrost gospodarczy w warunkach wysokiej inflacji,
\nwysokiego zad\u0142u\u017cenia i nasilaj\u0105cych si\u0119 napi\u0119\u0107 w systemie finansowym.
\nCztery role z\u0142ota
\nPodstawowym zadaniem z\u0142ota w zdywersyfikowanym i d\u0142ugoterminowym
\nportfelu inwestycyjnym w mojej ocenie jest ochrona przed tzw. ryzykiem
\nsystemowym rozumianym jako za\u0142amanie si\u0119 krajowej waluty, upadkiem systemu bankowego
\nczy niewyp\u0142acalno\u015bci rz\u0105du. Dla inwestora z Polski jest to po prostu
\nnajprostszy i najbezpieczniejszy spos\u00f3b na dywersyfikacj\u0119 geograficzn\u0105.
\nZw\u0142aszcza w sytuacji, gdy w jednym kraju mieszkamy, pracujemy, prowadzimy
\nbiznes i inwestujemy.
\nPo drugie, \u201edomieszka\u201d z\u0142ota
\nstabilizuje stopy zwrotu ca\u0142ego portfela inwestycyjnego. Historycznie z\u0142oto
\njest bardzo s\u0142abo skorelowane z rynkiem akcji i nierzadko radzi sobie
\nnadzwyczaj dobrze, gdy na gie\u0142dach obserwujemy gwa\u0142towne spadki. Rozs\u0105dny udzia\u0142 z\u0142ota pozwala
\nzmniejszy\u0107 zmienno\u015b\u0107 osi\u0105ganych st\u00f3p zwrotu, co pozwala inwestorowi na
\nspokojniejszy sen.
\nPo trzecie, w warunkach
\nnieustannej utraty si\u0142y nabywczej przez fiducjarny pieni\u0105dz (tj. pieni\u0105dz bez
\nwarto\u015bci wewn\u0119trznej, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 oparta jest jedynie na wierze oraz na
\nprzymusie jego stosowania) z\u0142oto pozostaje znakomitym \u015brodkiem tezauryzacji.
\nMo\u017ce i z\u0142oto nie p\u0142aci odsetek,
\nale w obecnych czasach nie p\u0142ac\u0105 ich tak\u017ce lokaty bankowe oraz obligacje
\nskarbowe. Za to przez ostatnie 30 lat z\u0142oto dla inwestora z Polski generowa\u0142o
\nca\u0142kiem przyzwoit\u0105 aprecjacj\u0119 kapita\u0142ow\u0105. \u015arednioroczna stopa zwrotu (CAGR) ze
\nz\u0142ota wyra\u017cona w PLN za ostatnie 5 lat wynios\u0142a blisko 9%, a za poprzednie 10
\nlat 5,1%. Rzecz jasna historyczne osi\u0105gni\u0119cia w \u017caden spos\u00f3b nie gwarantuj\u0105
\npodobnych wynik\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci, ale statystyka jest do\u015b\u0107 wymowna. Przez
\nostatnie 30 lat tylko 9 razy zdarzy\u0142o si\u0119, aby w danym roku cena z\u0142ota wyra\u017cona
\nw polskiej walucie spad\u0142a. W tym zaledwie 4 razy spad\u0142a o wi\u0119cej ni\u017c 5%.
\nWyra\u017anie ujemne osi\u0105gi z\u0142ota w
\nPLN przytrafia\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w tych latach, gdy ca\u0142kiem nie\u017ale spisywa\u0142y si\u0119
\npolskie akcje (np. w roku 2004, 2013 czy 2017). Z\u0142oto b\u0119d\u0105ce stabilizatorem
\nportfela polskiego inwestora gie\u0142dowego spe\u0142nia\u0142o swoj\u0105 funkcj\u0119, nierzadko
\nnotuj\u0105c najlepsze \u201eprzebiegi\u201d w czasach najwi\u0119kszych bess na GPW (jak w 2008
\nroku, gdy WIG spad\u0142 o 51%, a z\u0142oto podro\u017ca\u0142o o 26%).
\nPo czwarte, w cen\u0119 z\u0142ota
\nwbudowana jest swoista opcja zwi\u0105zana z tzw. globalnym resetem. Funkcjonuj\u0105cy od
\nprzesz\u0142o 40 lat system petrodolara prawdopodobnie do\u017cywa swych dni. System
\nnielimitowanej kreacji pieni\u0105dza opartego o d\u0142ug prawdopodobnie osi\u0105gn\u0105\u0142 kres
\nswoich mo\u017cliwo\u015bci. \u201ePompowanie\u201d pieni\u0105dza (czyli nowego d\u0142ugu) w gospodark\u0119 nie
\nprowadzi ju\u017c do wzrostu gospodarczego \u2013 od dekady PKB w wielu krajach ro\u015bnie
\nwolniej ni\u017c zad\u0142u\u017cenie. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej ten nieproduktywny d\u0142ug stanie si\u0119
\nnie do ud\u017awigni\u0119cia i wymusi gwa\u0142town\u0105 zmian\u0119 systemu monetarnego. Istniej
\ndobra szansa, \u017ce po tym \u201eglobalnym resecie\u201d z\u0142oto w jakiej\u015b formie powr\u00f3ci do
\nsystemu finansowego. Je\u015bli tak si\u0119 stanie, to b\u0119dzie to powr\u00f3t przy znacznie
\nwy\u017cszej cenie. Ta \u201eopcja resetu\u201d jest obecnie w mojej ocenie wyceniana przez
\nrynek bardzo nisko.
\nCena cenie nie jest r\u00f3wna
\nNa notowania z\u0142ota zwykle patrzy
\nsi\u0119 przez pryzmat dolara ameryka\u0144skiego. \u201eCena\u201d z\u0142ota to tak naprawd\u0119 kurs
\nwalutowy XAU\/USD. Ale z punktu widzenia inwestora \u017cyj\u0105cego w Polsce i
\nplanuj\u0105cego finaln\u0105 \u201ekonsumpcj\u0119\u201d swoich inwestycji w naszym kraju bardziej
\nliczy si\u0119 kurs XAU\/PLN. Czyli cena z\u0142ota wyra\u017cona w polskich z\u0142otych. Poniewa\u017c
\nw ostatniej dekadzie z\u0142oty by\u0142 s\u0142aby, a dolar mocny, to i wyniki z\u0142ota
\nprzeliczone na PLN wypada\u0142y na og\u00f3\u0142 lepiej ni\u017c w USD.
\n\/
\nW przypadku analizy notowa\u0144 w
\nd\u0142u\u017cszym okresie warto te\u017c odr\u00f3\u017cni\u0107 ceny realne od cen nominalnych. Ceny nominalne
\nto te, kt\u00f3re widzimy na wykresie. Lecz aby uczciwie por\u00f3wna\u0107 je do cen sprzed
\nnp. 30 lat, powinno si\u0119 je sprowadzi\u0107 do wsp\u00f3lnego mianownika, uwzgl\u0119dniaj\u0105c
\nzmian\u0119 warto\u015bci pieni\u0105dza w czasie. Przecie\u017c rekordowe 850 dolar\u00f3w zap\u0142acone za
\nuncj\u0119 z\u0142ota w styczniu 1980 roku mia\u0142o kompletnie inn\u0105 (czytaj: znacznie
\nwy\u017csz\u0105) si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 ni\u017c obecne 850 USD.
\nRealna (niebieska linia) i nominalna (czarna linia) cena uncji z\u0142ota w latach 1968-2020. \/\u00a0Denver Gold Group.
\nZatem rekord z roku 1980 liczony
\nwe wsp\u00f3\u0142czesnych dolarach (przeliczonych wed\u0142ug oficjalnej inflacji CPI
\npodawanej przez Biuro Statystyki Pracy) wynosi\u0142by ok. 2 850 USD za uncj\u0119. Jak
\nwida\u0107, to wci\u0105\u017c znacznie wi\u0119cej ni\u017c nominalnie rekordowe 2\u00a0078 USD\/oz. z
\nsierpnia 2020 roku.
\nIle z\u0142ota w portfelu?
\nNie istnieje co\u015b takiego jak uniwersalny
\ni optymalny udzia\u0142 z\u0142ota w portfelu inwestycyjnym. W przypadku ka\u017cdego
\ninwestora warto\u015b\u0107 ta b\u0119dzie zapewne inna i b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od jego horyzonty
\ninwestycyjnego, plan\u00f3w \u017cyciowych, obecnej sytuacji finansowej oraz osobistej
\npercepcji rzeczywisto\u015bci. Niemniej jednak jestem przekonany, \u017ce pewna \u2013 nawet niewielka
\n\u2013 ilo\u015b\u0107 z\u0142ota w portfelu ma w obecnych czasach wi\u0119kszy sens ni\u017c w poprzednich
\ndekadach.
\nIle powinien wynosi\u0107 ten udzia\u0142,
\njest prywatn\u0105 spraw\u0105 ka\u017cdego inwestora. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, aby nie
\nby\u0142 on zbyt du\u017cy. Przewa\u017canie portfela z\u0142otem tak\u017ce jest ryzykowne i w razie
\nrealizacji bardziej optymistycznych scenariuszy oka\u017ce si\u0119 bardzo kosztowny.
\nDlatego udzia\u0142 wi\u0119kszy ni\u017c 20-25% postrzegam jako bardzo ryzykowny. To wyb\u00f3r
\ntylko dla skrajnie pesymistycznych inwestor\u00f3w szykuj\u0105cych si\u0119 na naprawd\u0119
\nfatalny scenariusz na najbli\u017csze dekady.<\/p>\n
Debata Bankier.pl organizowana w ramach Dni Z\u0142ota i Srebra \/\u00a0Bankier.pl
\n\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n