W 2020 roku przeci\u0119tna si\u0142a nabywcza przypadaj\u0105ca na mieszka\u0144ca Europy wynosi 13 894 euro. To nominalny spadek o niemal 5,3 proc. (w por\u00f3wnaniu z ubieg\u0142oroczn\u0105 zaktualizowan\u0105 warto\u015bci\u0105), kt\u00f3ry mo\u017cna przypisa\u0107 g\u0142\u00f3wnie rozprzestrzenianiu si\u0119 wirusa COVID-19 i wynikaj\u0105cym z niego skutkom gospodarczym.<\/p>\n
Rankingi pokazuj\u0105 znaczne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy badanymi krajami w odniesieniu do kwot dost\u0119pnych dla Europejczyk\u00f3w na \u017cywno\u015b\u0107, \u017cycie, us\u0142ugi, energi\u0119, prywatne emerytury, ubezpieczenia, urlopy, mobilno\u015b\u0107 i zakupy konsumpcyjne.<\/p>\n
Polska awansowa\u0142a w rankingu si\u0142y nabywczej Europy<\/p>\n
Liechtenstein po raz kolejny zajmuje pierwsze miejsce w\u015br\u00f3d 42 kraj\u00f3w europejskich z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca wynosz\u0105c\u0105 64 240 euro. Znacznie przekracza ona warto\u015bci dla innych kraj\u00f3w i jest ponad 4,6 razy wy\u017csza od \u015bredniej europejskiej.<\/p>\n
W pierwszej tr\u00f3jce rankingu si\u0142y nabywczej, podobnie jak w ubieg\u0142ym roku, znalaz\u0142y si\u0119 Szwajcaria i Luksemburg. Szwajcarzy dysponuj\u0105 41 998 euro na mieszka\u0144ca, czyli ponad trzykrotnie wi\u0119cej ni\u017c wynosi \u015brednia europejska, natomiast Luksemburczycy maj\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca wynosz\u0105c\u0105 34 119 euro. Jest to ponad 2,5 razy wi\u0119cej ni\u017c \u015brednia europejska.<\/p>\n
Wszystkie pozosta\u0142e kraje z pierwszej dziesi\u0105tki r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca znacznie powy\u017cej przeci\u0119tnej \u2013 co najmniej o 50 proc. wy\u017csz\u0105 od \u015bredniej europejskiej. W tym roku Irlandia znalaz\u0142a si\u0119 w pierwszej dziesi\u0105tce z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 per capita na poziomie 21 030 euro, co plasuje j\u0105 na dziewi\u0105tym miejscu i tym samym wypchn\u0119\u0142a Finlandi\u0119 z pierwszej dziesi\u0105tki.<\/p>\n
Szesna\u015bcie spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w uwzgl\u0119dnionych w badaniu ma si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca powy\u017cej przeci\u0119tnej, natomiast dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107 znajduje si\u0119 poni\u017cej \u015bredniej europejskiej. Ukraina zajmuje ostatnie miejsce z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca wynosz\u0105c\u0105 1 703 euro.<\/p>\n
Wp\u0142yw Covid-19 na si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 Europejczyk\u00f3w<\/p>\n
Przy pomocy wska\u017anika Corona Impact Index analitycy GfK oszacowali r\u00f3wnie\u017c stopie\u0144, w jakim kraje europejskie ucierpia\u0142y w wyniku oddzia\u0142ywania COVID-19. Corona Impact Index pokazuje r\u00f3\u017cnice w utracie zamo\u017cno\u015bci w\u015br\u00f3d prywatnych gospodarstw domowych w wyniku kryzysu koronawirusowego, u\u0142atwiaj\u0105c tym samym dokonywanie por\u00f3wna\u0144 zar\u00f3wno krajowych, jak i regionalnych w Europie.<\/p>\n
W pierwszej dziesi\u0105tce pod wzgl\u0119dem si\u0142y nabywczej przoduj\u0105 Lichtenstein i Szwajcaria, kraje o najwy\u017cszym rozporz\u0105dzalnym dochodzie netto na mieszka\u0144ca w Europie. S\u0105 to r\u00f3wnie\u017c dwa kraje, kt\u00f3re najmniej ucierpia\u0142y w wyniku kryzysu. Wp\u0142yw koronawirusa w Liechtensteinie jest o oko\u0142o 85 proc. ni\u017cszy od \u015bredniej europejskiej, natomiast w Szwajcarii jest on o oko\u0142o 74 proc. ni\u017cszy od \u015bredniej europejskiej.<\/p>\n
Islandia i Norwegia, kt\u00f3re zajmuj\u0105 czwarte i pi\u0105te miejsce w rankingu si\u0142y nabywczej, wypadaj\u0105 gorzej w kontek\u015bcie Corona Impact Index, plasuj\u0105c si\u0119 odpowiednio o 58 i 63 proc. powy\u017cej \u015bredniej europejskiej. Oba kraje zosta\u0142y szczeg\u00f3lnie mocno dotkni\u0119te pandemi\u0105 koronawirusa, mi\u0119dzy innymi z powodu dewaluacji ich walut krajowych w stosunku do euro.<\/p>\n
– Warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c wska\u017anik Corona Impact Index pokazuje wysoki wp\u0142yw pandemii na poziom dochodu polskich gospodarstw domowych. Wska\u017anik ten dla Polski i wynosi 138, czyli spadek potencja\u0142u nabywczego jest o 38 proc. wy\u017cszy ni\u017c przeci\u0119tnie w Europie. Niestety druga fala pandemii prawdopodobnie podniesie jeszcze skal\u0119 tego spadku – komentuje Agnieszka Szlaska-B\u0105k, client business partner w GfK, ekspertka analiz geomarketingowych<\/p>\n
Ostatnie miejsce w\u015br\u00f3d 42 kraj\u00f3w obj\u0119tych rankingiem zajmuje Turcja, gdzie Corona Impact Index jest ponad 2,8 razy wy\u017cszy od \u015bredniej europejskiej.<\/p>\n
Warszawa i Sopot z najwy\u017csz\u0105 si\u0142\u0105 nabywcz\u0105<\/p>\n
\u015arednia si\u0142a nabywcza na mieszka\u0144ca w Polsce w 2020 roku wynosi 7 143 euro (7 589 euro w 2019), czyli nieco wi\u0119cej (51 proc.) od po\u0142owy \u015bredniej europejskiej. Plasuje to Polsk\u0119 na dwudziestym \u00f3smym miejscu w europejskim rankingu, co oznacza, pomimo spadku warto\u015bci w liczbach bezwzgl\u0119dnych, awans o jedn\u0105 pozycj\u0119 w stosunku do ubieg\u0142ego roku.<\/p>\n
Nadal zauwa\u017calne s\u0105 du\u017ce r\u00f3\u017cnice w rozk\u0142adzie si\u0142y nabywczej w 380 powiatach. Tylko w 17 powiatach si\u0142a nabywcza na mieszka\u0144ca jest o co najmniej 20 proc. wy\u017csza od \u015bredniej krajowej. Natomiast 106 powiat\u00f3w jest o co najmniej 20 proc. poni\u017cej \u015bredniej krajowej.<\/p>\n
Pierwsze miejsce, z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca, wynosz\u0105c\u0105 12 120 euro, zajmuje Warszawa. Jej mieszka\u0144cy dysponuj\u0105 o niemal 70 proc. wi\u0119ksz\u0105 kwot\u0105 pieni\u0119dzy na wydatki konsumenckie i oszcz\u0119dno\u015bci ni\u017c wynosi \u015brednia krajowa.<\/p>\n
Na drugim ko\u0144cu rankingu znajduje si\u0119 powiat szyd\u0142owiecki, w kt\u00f3rym si\u0142a nabywcza na mieszka\u0144ca wynosi zaledwie 4 721 euro. Odpowiada to prawie 66 procentom \u015bredniej dla Polski i 34 procentom \u015bredniej europejskiej. Mieszka\u0144cy Warszawy maj\u0105 do dyspozycji przeci\u0119tnie niemal 2,6 razy wi\u0119cej pieni\u0119dzy ni\u017c mieszka\u0144cy najmniej zamo\u017cnego powiatu szyd\u0142owieckiego.<\/p>\n
Na czo\u0142owych miejscach rankingu si\u0142y nabywczej w tym roku nast\u0105pi\u0142y niewielkie zmiany. Powiaty Krak\u00f3w i Bielsko-Bia\u0142a zamieni\u0142y si\u0119 miejscami. Gliwice znalaz\u0142y si\u0119 w pierwszej dziesi\u0105tce z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 na mieszka\u0144ca wynosz\u0105c\u0105 9.111 euro, co plasuje je na dziesi\u0105tym miejscu i wypar\u0142y powiat Tychy.<\/p>\n
Metodologia badania GfK<\/p>\n
Badanie GfK Si\u0142a nabywcza w Europie w 2020 r. jest dost\u0119pne dla 42 europejskich pa\u0144stw, ze szczeg\u00f3\u0142owymi danymi na temat region\u00f3w, do poziomu gmin i kod\u00f3w pocztowych, wraz z dopasowanymi danymi dotycz\u0105cymi mieszka\u0144c\u00f3w i gospodarstw domowych oraz mapami cyfrowymi.<\/p>\n
Si\u0142a nabywcza jest rozumiana jako doch\u00f3d rozporz\u0105dzalny po odj\u0119ciu podatk\u00f3w i darowizn, z uwzgl\u0119dnieniem ewentualnych \u015bwiadcze\u0144 pa\u0144stwowych. Badanie wskazuje poziom si\u0142y nabywczej na osob\u0119 w danym roku wyra\u017cony w euro i jako warto\u015b\u0107 zindeksowan\u0105. Ranking si\u0142y nabywczej GfK jest tworzony w oparciu o nominalny doch\u00f3d rozporz\u0105dzalny populacji, co oznacza, \u017ce podane warto\u015bci nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 inflacji. Wyliczenia s\u0105 przeprowadzane na podstawie danych statystycznych dotycz\u0105cych wysoko\u015bci dochod\u00f3w i zarobk\u00f3w, \u015bwiadcze\u0144 pa\u0144stwowych oraz prognoz instytucji gospodarczych.<\/p>\n
Konsumenci wykorzystuj\u0105 og\u00f3ln\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 na pokrycie wydatk\u00f3w takich jak \u017cywno\u015b\u0107, mieszkanie, us\u0142ugi, energia, prywatne plany emerytalne i ubezpieczeniowe oraz pozosta\u0142e wydatki takie jak wakacje, transport i nabytki konsumenckie.<\/p>\n
W br. GfK publikuje r\u00f3wnie\u017c wska\u017anik Corona Impact Index, kt\u00f3ry ilustruje r\u00f3\u017cnice w dochodzie rozporz\u0105dzalnym netto utraconym z powodu kryzysu koronawirusowego na poziomie krajowym i regionalnym. Obliczenia przeprowadzane s\u0105 na podstawie najnowszych informacji i prognoz dotycz\u0105cych dochodu netto gospodarstw domowych, wydatk\u00f3w konsumpcyjnych gospodarstw domowych oraz zmian w produkcie krajowym brutto. Warto\u015bci te s\u0105 oceniane w odniesieniu do prognoz opracowanych przed pandemi\u0105 COVID-19. Wynikaj\u0105ce z tego odchylenie ma zwi\u0105zek ze skutkami kryzysu koronawirusowego. Zmiany kurs\u00f3w walut s\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dniane w obliczeniach.<\/p>\n
Dla potrzeb regionalizacji Corona Impact Index wykorzystywane s\u0105 dane dotycz\u0105ce struktury przemys\u0142u w regionach wraz z warto\u015bciami dla danego kraju, odnosz\u0105cymi si\u0119 do pracy kr\u00f3tkoterminowej i bezrobocia od pocz\u0105tku pandemii.<\/p>\n