Ciecie st\u00f3p
\nprocentowych, wznowienie programu luzowania ilo\u015bciowego (QE) oraz znalezienie
\nsposobu na ul\u017cenie bankom \u2013 tego od Europejskiego Banku Centralnego oczekuj\u0105 rynki
\nfinansowe. Decyzja zapadnie dzi\u015b o 13.45.
\nTo nie tak mia\u0142o by\u0107.
\nJeszcze kilka miesi\u0119cy temu w\u015br\u00f3d inwestor\u00f3w panowa\u0142o przekonanie, \u017ce w
\n2019 r. Europejski Bank Centralny do\u0142\u0105czy do Rezerwy Federalnej i r\u00f3wnie\u017c
\npodniesie stopy procentowe, kt\u00f3re po kryzysie sprowadzono do historycznego
\nminimum. Wcze\u015bniej bank centralny strefy euro ju\u017c poszed\u0142 w \u015blady Amerykan\u00f3w i
\nwraz z ko\u0144cem 2018 r. wygasi\u0142 program luzowania ilo\u015bciowego i zakupu aktyw\u00f3w (QE).
\nKolejnym krokiem mia\u0142o by\u0107 ograniczenie bilansu banku centralnego, kt\u00f3ry w
\nwyniku tych zakup\u00f3w rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do monstrualnych rozmiar\u00f3w (ponad 4,5 biliona
\neuro).
\nNic z tego nie b\u0119dzie mia\u0142o miejsca. Przed dzisiejszym
\nposiedzeniem decyzyjnym Rady Gubernator\u00f3w na rynku panuje powszechne oczekiwanie
\ndotycz\u0105ce tego, \u017ce EBC obni\u017cy stopy procentowe (o 0,1 punktu procentowego) oraz
\nuruchomi kolejn\u0105 rund\u0119 QE (w skali 30 mld euro miesi\u0119cznie, nie brak g\u0142os\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych
\no wi\u0119kszych kwotach). Furtk\u0119 do takich dzia\u0142a\u0144 EBC
\notworzy\u0142 ju\u017c na poprzednim posiedzeniu. Tym razem rynek przewiduje jednak,
\n\u017ce skupowanie rz\u0105dowych obligacji za nowo wykreowane w tym celu pieni\u0105dze mo\u017ce
\nodbywa\u0107 si\u0119 na zmodyfikowanych zasadach.
\nWolta oparta o dane
\nDlaczego w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy EBC dokona\u0142 tak wyra\u017anej
\nwolty w polityce monetarnej? G\u0142\u00f3wnym powodem jest spowolnienie gospodarcze, kt\u00f3rego
\noznaki coraz wyra\u017aniej wida\u0107 w danych ze strefy euro. W drugim kwartale
\ndynamika PKB wsp\u00f3lnoty monetarnej spad\u0142a do 1,2 proc. co jest najgorszym
\nwynikiem od prze\u0142omu lat 2014 i 2015. W centrum uwagi ekonomist\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119
\nprzede wszystkim Niemcy \u2013 najwi\u0119ksza gospodarka Europy znajduje si\u0119 na kraw\u0119dzi
\nrecesji (jeden odczyt dynamiki PKB na minusie za nami, czekamy na kolejny), do
\nczego przyczynia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie kondycja nastawionego na eksport sektora
\nprzemys\u0142owego.<\/p>\n
S\u0142abn\u0105ca aktywno\u015b\u0107 gospodarcza nie stanowi dostatecznego
\nwsparcia dla inflacji, czyli parametru kt\u00f3rym bezpo\u015brednio kieruje si\u0119 EBC.
\nZgodnie z mandatem, bank centralny strefy euro ma d\u0105\u017cy\u0107 do utrzymania inflacji
\nw \u015brednim okresie \u201ew pobli\u017cu, ale poni\u017cej 2 proc. rocznie\u201d. Obecnie tempo wzrostu
\ncen w strefie euro wynosi tymczasem 1 proc. Co wi\u0119cej, jak wynika z danych
\nBloomberga, d\u0142ugoterminowe oczekiwania inflacyjne rynkowych ekspert\u00f3w si\u0119gaj\u0105
\nobecnie 1,7 proc. \u2013 to najni\u017cszy poziom od powstania EBC. Podobny obraz wy\u0142ania
\nsi\u0119 z notowa\u0144 kontrakt\u00f3w forward (5y5y wskazuje 1,2 proc.).
\nBankierzy centralni s\u0105 oczywi\u015bcie bardziej zainteresowani s\u0105
\nw\u0142a\u015bnie danymi przysz\u0142ymi ni\u017c przesz\u0142ymi \u2013 w trakcie dzisiejszego posiedzenia
\nomawia\u0107 b\u0119d\u0105 najnowsze prognozy makroekonomiczne, kt\u00f3re poznamy w trakcie
\nkonferencji prasowej o 14.30.
\nBanki i pryncypia
\nCo zatem sprawia, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w obawia si\u0119 tego, co
\ndzi\u015b zrobi EBC? Powody s\u0105 dwa: jeden dotycz\u0105cy sytuacji \u201etu i teraz\u201d, drugi
\nbardziej dalekowzroczny. Zacznijmy od tego pierwszego, dotycz\u0105cego kondycji
\neuropejskich bank\u00f3w.
\nPodmioty te od lat zmagaj\u0105 si\u0119 z rozmaitymi problemami (za
\nprzyk\u0142ad s\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce Deutsche Bank), a ich rentowno\u015b\u0107 i gie\u0142dowe wyceny dalece
\nodbiegaj\u0105 od osi\u0105ganych przed kryzysem. Pomijaj\u0105c niew\u0142a\u015bciwie zarz\u0105dzanie, nie
\nspos\u00f3b pomin\u0105\u0107 tego, \u017ce w \u015brodowisku niskich st\u00f3p procentowych bankowy biznes
\nprowadzi si\u0119 trudniej. Dzisiejsze obni\u017cenie st\u00f3p procentowych mo\u017ce wi\u0119c uderzy\u0107
\nw banki, chyba, \u017ce EBC wprowadzi jakie\u015b \u201emechanizmy os\u0142onowe\u201d, np. w postaci wy\u0142\u0105czenia
\ncz\u0119\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w przechowywanych w banku centralnym spod ujemnej stopy depozytowej
\n(banki dok\u0142adaj\u0105 obecnie do tego, \u017ce przechowuj\u0105 pieni\u0105dze w EBC, a zgodnie z prawem przechowywa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 musz\u0105).<\/p>\n
Drugim \u017ar\u00f3d\u0142em krytyki ponownego \u0142agodzenia polityki
\nmonetarnej przez EBC jest pogl\u0105d, \u017ce bank centralny nie do\u015b\u0107, \u017ce walczy w ten
\nspos\u00f3b z problemami wynikaj\u0105cymi np. z wojny handlowej czy Brexitu, to na
\ndodatek sam pozbawia si\u0119 \u201emonetarnej amunicji\u201d, kt\u00f3r\u0105 m\u00f3g\u0142by wykorzysta\u0107 w
\ntrakcie prawdziwego kryzysu. Podobny argument pada\u0142 z reszt\u0105 w trakcie dyskusji
\nnad ostatni\u0105 decyzj\u0105 Rezerwy Federalnej, kt\u00f3rej przewodnicz\u0105cy jasno
\nstwierdzi\u0142, \u017ce stopy tnie niejako na zapas.
\nPrzedmiotem sporu wok\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0144 EBC jest te\u017c wp\u0142yw ni\u017cszych
\nst\u00f3p procentowych na spo\u0142ecze\u0144stwa pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Mario Draghi i reszta monetarnych
\n\u201ego\u0142\u0119bi\u201d podkre\u015blaj\u0105, \u017ce dzi\u0119ki ni\u017cszym stopom procentowym uda\u0142o si\u0119 wyd\u017awign\u0105\u0107
\nstref\u0119 euro z kryzysu, zwi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 miejsc pracy itp. Krytycy takiego
\npodej\u015bcia podkre\u015blaj\u0105, \u017ce na niskich stopach trac\u0105 oszcz\u0119dzaj\u0105cy \u2013 sztandarowym
\nprzyk\u0142adem s\u0105 niemieccy emeryci (Niemcy jako kraj do\u015bwiadczony w przesz\u0142o\u015bci hiperinflacj\u0105
\noraz posiadaj\u0105cy spore oszcz\u0119dno\u015bci prywatne tradycyjnie opiera si\u0119 \u0142agodzeniu
\npolityki monetarnej).
\nArrivederci Mario
\nDzisiejsze posiedzenie decyzyjne jest przedostatnim, w
\ntrakcie kt\u00f3rego Radzie Gubernator\u00f3w przewodzi Mario Draghi. W\u0142och wci\u0105\u017c b\u0119dzie
\nszefem EBC w czasie posiedzenia zaplanowanego na 24 pa\u017adziernika, jednak ju\u017c
\nniewiele ponad tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej w fotelu prezesa zast\u0105pi go Christine Lagarde.<\/p>\n
Na podsumowania
\ndorobku cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zdaniem niekt\u00f3rych \u201euratowa\u0142 stref\u0119 euro\u201d, a zdaniem
\ninnych wp\u0119dzi\u0142 j\u0105 w przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 marazm gospodarczy, jeszcze przyjdzie
\nczas. Nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 jednak o tym, \u017ce jeszcze niedawno podkre\u015blano,
\n\u017ce ostatnim ruchem W\u0142ocha b\u0119dzie podniesienie st\u00f3p procentowych \u2013 czyli zrobienie
\nczego\u015b, co nie uda\u0142o mu si\u0119 przez 8 lat kierowania EBC. Dzi\u015b wiemy ju\u017c, \u017ce nie
\ntylko tak nie b\u0119dzie, lecz tak\u017ce, \u017ce (z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem) ostatnim
\nakcentem Mario Draghiego b\u0119dzie obni\u017cka st\u00f3p. Zwlekanie z tym do pierwszego
\nposiedzenia pod przewodnictwem Christiny Lagarde (12 grudnia) przez rynek
\nodebrane by\u0142oby bardzo negatywnie.<\/p>\n
W trakcie konferencji prasowych Mario Draghi niezliczon\u0105
\nilo\u015b\u0107 razy podkre\u015bla\u0142, \u017ce dla wprowadzenia strefy euro na \u015bcie\u017ck\u0119 wy\u017cszego
\nwzrostu potrzebne s\u0105 reformy strukturalne. Decyzje w tym zakresie le\u017c\u0105 jednak w
\ngestii rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, kt\u00f3re z kolei zale\u017cne s\u0105 od waha\u0144 sonda\u017cy.
\nZ tego punktu widzenia znacznie \u0142atwiej jest przestawi\u0107 \u201emonetarn\u0105 wajch\u0119\u201d ani\u017celi
\nnp. zliberalizowa\u0107 rynek pracy czy zreformowa\u0107 edukacj\u0119. Szkopu\u0142 w tym, czy ponowne
\nsi\u0119gni\u0119cie po \u201emonetarn\u0105
\nbazook\u0119\u201d (jak w 2015 r. nazwano QE) w d\u0142ugim terminie nie przyniesie wi\u0119cej
\nszkody ni\u017c po\u017cytku. Owszem, za dwa miesi\u0105ce Mario Draghi b\u0119dzie ju\u017c emerytem, ale
\n500 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w UE (nie \u0142ud\u017amy si\u0119, \u017ce skoro mamy w\u0142asn\u0105 walut\u0119, to EBC
\nmo\u017ce nas nie obchodzi\u0107) zostanie z problemem.
\nMicha\u0142 \u017bu\u0142awi\u0144ski<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n