Na rynku coraz mocniej dostrzega si\u0119 zagro\u017cenie dla bank\u00f3w i (potencjalnie) gospodarki wynikaj\u0105ce z kierunku orzecznictwa s\u0105d\u00f3w w sprawach kredyt\u00f3w walutowych. <\/span><\/p>\n Wczoraj dosz\u0142o do bardzo du\u017cej przeceny akcji bank\u00f3w, co niekt\u00f3rzy analitycy t\u0142umaczyli pojawieniem si\u0119 opinii Biura Studi\u00f3w i Analiz S\u0105du Najwy\u017cszego, rzekomo niekorzystnej dla bank\u00f3w. Akcje te za\u015b taniej\u0105 powoli ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu, co z kolei wi\u0105\u017ce si\u0119 z niekorzystn\u0105 dla bank\u00f3w opini\u0105 rzecznika Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej. Sprawa nabiera ewidentnie wymiar makroekonomiczny i czas bym zaj\u0105\u0142 si\u0119 ni\u0105 w newsletterze.<\/p>\n <\/p>\n O co chodzi? Czy gospodarka rzeczywi\u015bcie mo\u017ce mie\u0107 problem w zwi\u0105zku z orzecznictwem polskich i mi\u0119dzynarodowych s\u0105d\u00f3w? Spr\u00f3buj\u0119 odpowiedzie\u0107 tylko na to pytanie, a nie na pytanie o to, jak powinno wygl\u0105da\u0107 sprawiedliwe rozwi\u0105zywanie problemu kredyt\u00f3w walutowych. Jest to tylko pr\u00f3ba interpretacji makroekonomicznych konsekwencji rozwi\u0105za\u0144 prawnych \u2013 mam poczucie, jakbym jecha\u0142 na rolkach po Tatrach, wi\u0119c prosz\u0119 o wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 w razie nie\u015bcis\u0142o\u015bci. \u00a0<\/p>\n Moim zdaniem ro\u015bnie ryzyko systemowe dla sektora bankowego i potencjalnie te\u017c gospodarki, ale jest ono dalej, ni\u017c sugeruj\u0105 niekt\u00f3re paniczne zachowania na rynku finansowym. Opinia Biura Studi\u00f3w i Analiz SN nie jest ani bardziej niekorzystna dla bank\u00f3w ni\u017c dotychczasowe orzeczenia, ani nie jest wi\u0105\u017c\u0105ca. Za\u015b opinia rzecznika Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej jeszcze nie jest wyrokiem, a nawet jak nim si\u0119 stanie, to do masowej szkody dla polskiej gospodarki b\u0119dzie jeszcze daleka droga.<\/p>\n \u017beby zrozumie\u0107 znaczenie wyrok\u00f3w s\u0105dowych i ich prawdopodobn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119, najpierw warto opisa\u0107 kontekst. W s\u0105dach toczy si\u0119 ok. 10-30 tys. spraw \u2013 taki zasi\u0119g szacunk\u00f3w znalaz\u0142em w r\u00f3\u017cnych artyku\u0142ach. D\u0142u\u017cnik\u00f3w jest \u0142\u0105cznie ok. 500 tys. Na razie zapad\u0142o tylko kilkadziesi\u0105t prawomocnych wyrok\u00f3w korzystnych dla d\u0142u\u017cnik\u00f3w (informacja na podstawie artyku\u0142u w „Forbesie”). Orzecznictwo dopiero si\u0119 kszta\u0142tuje i s\u0105dy przyjmuj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne interpretacje. Niekt\u00f3re nakazuj\u0105 przewalutowanie kredytu po kursie z okresu jego zaci\u0105gni\u0119cia, inne staj\u0105 po stronie bank\u00f3w. Jeste\u015bmy dopiero na pocz\u0105tku drogi interpretacji s\u0105dowych.<\/p>\n Zar\u00f3wno opinia BSiA SN, jak i opinia rzecznika generalnego TSUE wydana w maju, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 powt\u00f3rzona w finalnym wyroku, dotycz\u0105 niekt\u00f3rych problem\u00f3w poruszanych podczas spraw s\u0105dowych, a nie generalnego rozstrzygni\u0119cia, czy umowy kredytowe mo\u017cna zakwestionowa\u0107. Chodzi o pytanie, co dzieje si\u0119 w sytuacji, gdy s\u0105d dopatrzy si\u0119 w umowie nieuczciwych zapis\u00f3w, czyli takich, kt\u00f3re ewidentnie naruszaj\u0105 interes konsumenta? Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w dopatruje si\u0119 takich zapis\u00f3w, inne si\u0119 nie dopatruj\u0105 \u2013 to s\u0105 sprawy indywidualne i ani orzeczenie TSUE, ani tym bardziej opinia BSiA SN nie narzuca linii interpretacyjnej w tym zakresie. Prawnicy S\u0105du Najwy\u017cszego opisuj\u0105cy problemy w publikacji \u201eKredyty walutowe. Zagadnienia w\u0119z\u0142owe\u201d (a nie wydaj\u0105cy wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 opini\u0119) napisali, \u017ce ocena nieuczciwo\u015bci zapis\u00f3w umowy zale\u017cy od kontekstu ka\u017cdej umowy. <\/p>\n Nieuczciwe zapisy cz\u0119sto mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych spraw w kontek\u015bcie ca\u0142ego zobowi\u0105zania \u2013 na przyk\u0142ad odwo\u0142ania w umowie do tabeli kurs\u00f3w walutowych ustalanej przez bank, a nie Narodowy Bank Polski. S\u0119dziowie cz\u0119sto nie wiedz\u0105, co zrobi\u0107, je\u017celi z umowy usunie si\u0119 klauzul\u0119 nieuczciw\u0105. Wtedy umowa traci jeden ze swoich filar\u00f3w, jest bezz\u0119bna, bo jak przelicza\u0107 kredyt, je\u017celi w umowie nie ma zapisu to okre\u015blaj\u0105cego? Niekt\u00f3re s\u0105dy uzupe\u0142niaj\u0105 umowy, na przyk\u0142ad narzucaj\u0105c kursy NBP zamiast kurs\u00f3w bankowych do ustalania przelicze\u0144, inne s\u0105dy uznaj\u0105, \u017ce z umowy znika przepis o przeliczeniach kurs\u00f3w i nakazuj\u0105 w zwi\u0105zku z tym ca\u0142kowite przeliczenie kredytu na z\u0142ote po kursie z dnia zaci\u0105gni\u0119cia i sp\u0142at\u0119 po stawce WIBOR lub (opcja hard core dla banku i raj dla klienta) stawce LIBOR. S\u0105 te\u017c s\u0105dy, kt\u00f3re uznaj\u0105 umow\u0119 za niewa\u017cn\u0105 \u2013 wtedy klient zwraca po\u017cyczony kapita\u0142 (w z\u0142otych, po kursie z dnia zaci\u0105gni\u0119cia), a bank zwraca cz\u0119\u015b\u0107 sp\u0142aconego kapita\u0142u. S\u0105 r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania. <\/p>\n Co bardzo istotne, ostatnia publikacja analityczna S\u0105du Najwy\u017cszego nie jest dla bank\u00f3w bardziej niekorzystna ni\u017c niekt\u00f3re wyroki s\u0105d\u00f3w, w tym SN. Przyznawali to w r\u00f3\u017cnych opiniach prawnicy broni\u0105cy d\u0142u\u017cnik\u00f3w. Wprawdzie publikacja dopuszcza przeliczenie kredytu na z\u0142ote po kursie z dnia zaci\u0105gni\u0119cia i zastosowanie do kredytu stawki LIBOR (co wszyscy ekonomi\u015bci i wielu prawnik\u00f3w uznaje za rozwi\u0105zanie bardzo kontrowersyjne i na co zwracali uwag\u0119 niekt\u00f3rzy analitycy w komentarzach rynkowych), ale to ju\u017c dopu\u015bci\u0142 wcze\u015bniej S\u0105d Najwy\u017cszy. Je\u017celi ta analiza by\u0142a przyczyn\u0105 wyprzeda\u017cy akcji bank\u00f3w w \u015brod\u0119, to chyba rynek zareagowa\u0142 na wyrost. Na rynek nie nap\u0142yn\u0119\u0142y nowe informacje. <\/p>\n Jeden z s\u0105d\u00f3w nie wiedzia\u0142, jak nale\u017cy post\u0105pi\u0107, gdy uniewa\u017cnienie nieuczciwych zapis\u00f3w mo\u017ce \u201epo\u0142o\u017cy\u0107\u201d ca\u0142\u0105 umow\u0119, bo traci ona sens, i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o opini\u0119 do TSUE. W opinii rzecznika TSUE (to jest wst\u0119pny dokument) wynika, \u017ce s\u0105d ma sam ustali\u0107, czy w umowie w og\u00f3le s\u0105 jakie\u015b zapisy, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za niedozwolone, a je\u017celi s\u0105, to czy umowa mo\u017ce istnie\u0107 bez nich. I tu nast\u0119puje gw\u00f3\u017ad\u017a programu. S\u0105d, wed\u0142ug rzecznika TSUE, nie mo\u017ce korygowa\u0107 umowy \u2013 jak uzna, \u017ce s\u0105 w niej nieuczciwe przepisy, to nie mo\u017ce jej uzupe\u0142nia\u0107. A wi\u0119c albo ona nie istnieje, bo nie da si\u0119 jej egzekwowa\u0107 bez nieuczciwych przepis\u00f3w, albo zostaj\u0105 w niej wszystkie zapisy z wyj\u0105tkiem przelicze\u0144 kursowych, co zosta\u0142o uznane zar\u00f3wno przez prawnik\u00f3w bankowych (ze strachem), jak i prawnik\u00f3w reprezentuj\u0105cych d\u0142u\u017cnik\u00f3w (z nadziej\u0105) jako zielone \u015bwiat\u0142o dla przewalutowa\u0144 korzystnych dla d\u0142u\u017cnik\u00f3w i sp\u0142at po stawce LIBOR. Bardzo cz\u0119sto, cho\u0107 nie zawsze, obie opcje mog\u0105 by\u0107 de facto atrakcyjne dla d\u0142u\u017cnika. <\/p>\n Przedstawiciele sektora bankowego uwa\u017caj\u0105, \u017ce je\u017celi opinia zostanie potwierdzona w ostatecznym wyroku, to sektor bankowy i gospodark\u0119 czeka bardzo du\u017cy wstrz\u0105s. Klienci zaczn\u0105 masowo zg\u0142asza\u0107 si\u0119 do s\u0105d\u00f3w, a te b\u0119d\u0105 masowo stawa\u0142y po ich stronach, co przy wszystkich wygranych sprawach mog\u0142oby oznacza\u0107 kilkadziesi\u0105t miliard\u00f3w strat dla bank\u00f3w. Banki b\u0119d\u0105 musia\u0142y z wyprzedzeniem zawi\u0105zywa\u0107 rezerwy. \u00a0<\/p>\n Ale tak nie musi si\u0119 zdarzy\u0107 z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, nie wiadomo, czy opinia rzecznika zostanie potwierdzona w ostatecznym wyroku \u2013 sprawa ma jednak charakter do\u015b\u0107 precedensowy. Po drugie, nawet je\u017celi TSUE przyjmie wyrok korzystny dla d\u0142u\u017cnik\u00f3w, nie oznacza to, \u017ce s\u0105dy b\u0119d\u0105 masowo stawa\u0107 po ich stronie. S\u0105dz\u0119, \u017ce mo\u017cliwa jest sytuacja, w kt\u00f3rej du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w wci\u0105\u017c b\u0119dzie uznawa\u0107, \u017ce umowy nie zawieraj\u0105 nieuczciwych zapis\u00f3w.\u00a0 \u00a0<\/p>\n Na pewno narasta ryzyko rozwi\u0105za\u0144 niekorzystnych dla bank\u00f3w. Gdyby s\u0105dy masowo stawa\u0142y po stronie d\u0142u\u017cnik\u00f3w, w\u00f3wczas czeka nas du\u017cy wstrz\u0105s finansowy. Nie wchodz\u0119 w tym momencie w dywagacje, czy b\u0119dzie to wstrz\u0105s zas\u0142u\u017cony i \u201ekara\u201d dla bank\u00f3w, czy nie. Interesuje mnie tylko odpowied\u017a na pytanie, czy co\u015b grozi ca\u0142ej gospodarce. My\u015bl\u0119, \u017ce sprawa jest bardzo istotna i nale\u017cy j\u0105 monitorowa\u0107, ale na panik\u0119 w uj\u0119ciu makroekonomicznym chyba jeszcze za wcze\u015bnie. <\/p>\n * Ujawniam, \u017ce:<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/ul>\n Chcesz codziennie takie informacje na swoj\u0105 skrzynk\u0119? Zapisz si\u0119 na newsletter SpotData.<\/i><\/p>\n Chcesz samodzielnie analizowa\u0107 dane ekonomiczne? Platforma
Ignacy Morawski<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/08\/Czy-sady-moga-polozyc-banki.png\")
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
\nSpotData to darmowy dost\u0119p do ponad 40 tysi\u0119cy danych z polskiej i
\n\u015bwiatowej gospodarki, kt\u00f3re mo\u017cna analizowa\u0107, przetwarza\u0107 i pobiera\u0107 w
\nformie wykres\u00f3w i tabel do Excela. Sprawd\u017a na: https:\/\/spotdata.pl\/ogolna.<\/i><\/p>\n
![](\"https:\/\/super-news.info\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2019\/05\/1557131857_338_Inflacja-nareszcie-rosnie-Bankier.pl.png\"\/)
<\/a>\n\t<\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/div><\/div>\n